Rrustem Behluli – kryengritësi që luftoi për Shqipërinë etnike

Rrustem Behluli – kryengritësi që luftoi për Shqipërinë etnike

  • Teksti , muzika dhe interpretimi : Demir Krasniqi –

 

Kënga e parë :

 

Mbarë fshatarët e Uglarit e duan pjesë të historisë –

Figurën e Rrustem Behlulit, luftëtarit të lirisë !

Kryengritësi që luftoi për Shqipërinë tonë etnike –

Për t’ shpëtuar popullin shqiptarë prej forcave t’ errëta çetnike !

 

Kushtrimi i Rrustem Behlulit , kishte porosi të mbarë –

Për te , mburreshin mbarë familja , lindë e rritë n’ fshatin Uglar !

N’ rreth t’ Gjilanit ai vepronte , trim i paepur shqiptarë –

Puna e tij kishte ndikuar , që të ketë shumë vullnetarë !…

 

N’ Rekë t’ Raincës , më 19 Shtator 1944 –

Të vrasin mbi 100 partizanë – çetnikë me trimëri edhe me hatër ,

Të Aradhes XVI-të Maqedonase , që në ta hak kishin nxjerrë

Dhe i kishin zënën robër edhe 206 të tjerë !…

 

Dhe një ditë në këmbë u ngritën një grup serbësh gjakatarë –

U rikthyen n’ fshatin Uglar , për t’u hakmarrë mbi shqiptarë !

E morën Rrustem Behlulin dhe e lidhën për një lisi –

Mizorisht për tmerr e therën , atë shqiptar burrë trim prej fisi !

 

“Baba Rrustë , ai burrë i ndjerë, sa ish gjallë shumë mirë e dinte –

Nga serbët kasapë çetnikë – për shqiptarë çka mund të vinte !

Gjithë natën kishte qëndruar me shpinë t’ kthyer kah oxhaku –

Gjumë në sy nuk kishte vënë , mos t’ vijnë serbët për ta marrë hakun ?!

 

Të nesërmen herët para sabahut , pesë çetnikë kishin ardhur prej Pasjanit –

Kishin hyrë në fshat t’ shqiptarit , me i tmerrua banorët e Uglarit !

Fillimisht kishin plaçkitur dyqanin që kanë kërkuar –

Pesë kuaj me mall t’ plaçkitur , me thasë i kishin ngarkuar !

 

Më pas babën tonë Rrustemin , ata e kishin kidnapuar –

N’ mjete t’ forta e kishin lidhur edhe e kishin ftilluar !

Babën Rrustë ashtu të lidhur , drejt Pasjanit e kishin drejtuar “ –

Kështu nipi i Rrustës – Ismeti , me lot neve na ka treguar !

 

Banorët e fshatit Uglar , si të vjetër , si të rinj –

Kërkojnë që një rrugë e fshatit , ta mbajë sot emrin e tij !

Emrin e Rrustem Behlulit , në Uglar  me shqiptari –

Do ta mbajë gjithmonë një rrugë , me respekt e krenari !

 

Emri i Rrustem Behlulit , trimit tonë nga këto male –

Nuk u trajtua kurrë si duhet nga institucionet komunale !

Por, fshatarët e Uglarit , në çdo kohë do të këmbëngulin –

Për Figurën madhështore t’ historisë – për Rrustem Behlulin !

 

Biri i Rrustës , djalë Ismeti , flet krenarë edhe guximshëm :

“ Baba ynë Rrustem Behluli , ka qenë burrë aq i  fuqishëm ,

Sa lisat i ka bartur në çdo kohë nga mali i tij –

Ata me gjithë degë i sillte dhe i binte në shtëpi !”

 

Kryengritësit tanë shqiptarë , asnjëherë nuk janë pajtuar –

Që n’ troje t’ veta etnike , nën këmbë t’ huaj t’ rrojnë të robëruar !

Për çlirimin nga të huajt , ata gjithmonë kanë luftuar –

Dhe deri në frymë të fundit , të paepur kanë qëndruar !

 

I këtillë ka qenë gjithmonë edhe trimi luftëtarë –

Rrustem Behluli si shqiponjë , lindë e rritë n’ fshatin Uglar !

Lindë e rritë n’ fshatin Uglar , të Komunës së Gjilanit –

Që kurrë nuk kursente jetën për liri të vatanit !

 

Trimi i madh Rrustem Behluli , ishte luftëtarë prej fisi –

Partizanët ia morën shpirtin , të lidhur n’ hekura për një lisi !

Ishte Dimri i vitit 1944 –

Vullnetarët trima shqiptarë , po luftonin t’ gjithë me hatër !

 

Po bënte acar i madh nëpër malet e kësaj ane –

Të mbushura plotë me çetnikë dhe aradhe partizane !

Tagrin e viteve të sundimit t’ Italisë , donin me e marrë –

Nëpër fshatra t’ Karadakut dhe n’ luginë t’ lumit Moravë !

 

Plaku i zgjuar Isa Mehmeti , mbi 85 vjeçar –

Shumë vështirë e kujton hyrjen e partizanëve në Uglar !

Uglari shtatë kilometra është në lindje të Gjilanit –

Adhurues i flakët në vepra është për mbrojtje të vatanit !

 

Kujton tmerrin që përjetuan t’ gjithë fshatarët e Uglarit –

Nga çetniko – partizanët ardhur nga fshati i Pasjanit !

Ata e rrethuan Uglarin , skaj me skaj nga t’ katër anët –

Dhe kërkonin nga shqiptarët , menjëherë t’ ua dorëzojnë armët !

 

“Tri qerre me pushkë janë mbushur, nëpër shpija rend me rend –

Janë dërguar në Pasjan , janë strehua të gjitha n’ vend !

Së bashku me mbi 50 burra , që të gjithë t’ fshatit Uglar –

Që i morën çetnikët peng , veç pse qenë ata shqiptarë !

 

Ata të gjithë përfunduan në një xhami të Preshevës –

Dhe nga vdekja të gjithë shpëtuan duke iu falë Abdullah Preshevës !

Se për ndryshe , asnjë i gjallë nga ky akt nuk do t’ shpëtonte –

Kështu plaku Isa Mehmeti , nëpër oda gjithmonë na tregonte !

 

Partizanët dhe çetnikët t’ gjithë prej fshatit të Pasjanit ,

Për rrethimin dhe çarmatimin e gjithë fshatit të Uglarit –

Pretekst kishin arrestimin e luftëtarit Rrustem Behlulit ,

Që në kohën e Italisë , kishte zemër me fuqi t’ gurit !

 

Gjatë kohës së njohur n’ popull si “Koha e Shqipërisë” –

Ishte kryetar katundi , zoti i pushkës dhe trimërisë !

Rrusta , mbahet n’ mend n’ katund , prej të parit dhe të mbramit –

Që ka dhanë kontribut shumë , n’ kohën e faljes namazit t’ Bajramit !

 

Kishte hyrë me bombë në dorë , u kishte thënë :”O fshatarë :

Nga kjo bombë do t’ digjemi sot , të gjithë ne çka jem shqiptarë !

Apo , do të shkojmë të gjithë të luftojmë në Rekë t’ Raincës –

Për t’ ia mbrojtur  me gjak kufirin e nënës Shqipëri Etnikës !”

 

Kushtrimi i Rrustem Behlulit , u hap shpejt porsi rrufe –

Që vullnetarët e parë shqiptarë të mbërrinin në betejë !

Në Rekë të Raincës , të gjithë shkuan në luftë me hatër ,

Ku më 19 Shtator 1944 …

 

Aty u vranë përmbi 100 partizanë serbo – çetnik ,

T’ Aradhes XVI-të Maqedonase , që nuk lanë kund një armik !

Atë ditë , aty u zunë robër edhe 206 të tjerë –

Por, Rrustës nuk ia harrojnë këtë masakër , serbët e mjerë !

 

“ E patën lutur të gjithë , t’ largohet nga fshati Uglar –

Sepse serbët do të kthehen , bacën Rrustem për ta vrarë !

Porse kurrë baca Rrustem , lutje nuk kishte pranuar –

Prej shtëpisë s’ vet dhe katundi , i gjallë për t’u  larguar !

 

Kishte thënë se popullit tim, unë do t’i  bëhem kurban –

Katundin me gra n’ duar t’ serbëve – kurrë nuk mundëm me e lanë !”

Të njëjtat kujtime i ka edhe Ismet RRahman Behluli –

Nipi i Rrustës , që gjyshi i vet – mentë e shëndosha n’ kokë ia nguli !

 

“ Gjyshi i Rrustës e kishte ditë – nga serbët çka mund me pritë –

Kurrë me fjet në gjumë nuk binte – me pritë dritë e me pritë ditë !

Ai kishte qëndruar i zgjuar , tërë natën në ballë konaku –

I kthyer me shpinë në mbrojtje , para zjarrit kah oxhaku !

 

Tërë natën nuk kishte vënë asnjë kokërr gjumë në sy –

Duke pritur t’ ziun armikun , n’ derë t’ shtëpisë kur donë me hy !

Të nesërmen herët kishin ardhur pesë çetnikë t’ fshatit t’ Pasjanit –

Fillimisht kishin plaçkitur atë dyqanin e Uglarit !

 

Pesë kuaj mallra me thasë , ata i kishin ngarkuar –

Për Pasjan nëpër familje t’ gjithëve iu kishin dërguar !

Pastaj kishin marrë Rrustemin , n’ zinxhirë t’ lidhur prej Uglarit –

Ishin nisë për t’ ia bërë tmerrin , duke shkuar drejt Pasjanit !”

 

Ai Rrustem Behluli ishte burrë shtatshkurtër dhe i ndjeshëm ,

Por, ishte me  gjoks të gjerë edhe n’ trup shumë i fuqishëm !

“ Aq fuqi kishte Rrustemi , sa lisat nga mali i tij –

I ka bartur me gjithë degë dhe i ka sjellë deri n’ shtëpi !”

 

Serbët e kishin bartur Rrustën , deri n’ Pasjan në fund katundi –

Atje poshtë në një lug mali , jetës së tij po i vinte fundi !

Në trekëndëshin mes tri fshatrave Uglar – Velekincë – Pasjan –

Brinjë dy dardhave e kishin lidhur për një lisi , atë kurban !

 

Aty, Rrusta do të therët nga serbët e kësaj anës –

Të cilët n’ trupin e tij , po bënin lojë të satanës !

Barinjtë e fshatrave kishin dëgjuar jehun e zërit të një burri –

Që po pritej si kurban , me zemër të fortë si guri !

 

Këtu masakra e Gjilanit , do të sjell gjakderdhje e tmerr –

Do të nisë për t’ ua marrë jetën edhe tetë mijë burrave tjerë !

Nga partizanët – çetnikët serbë , që kishin gënjyer se po sillnin lirinë –

Mbi banorë vendorë shqiptarë , tmerrësisht do t’ sillnin kërdinë !

 

“ Sa herë asaj rruge t’ shkretë , me babanë tim ia kemi mësy –

Babai im, ndalej te lisi dhe m’ tregonte me lot në sy !…

Se në atë lendinë t’ përpushtë , ishte varri i babës Rrustë –

Kujtimet e babait tim, mua më zinin fare ngushtë !”

 

Trim Rrustem Behluli , ishte me zemër të gjerë malësore –

Për shkaqe e rrethana t’ njohura vendore edhe qendrore ,

Padrejtësisht ka ngelur i anatemuar nga historia prore ,

Qysh se nga fillimi dhe pas Luftës së Dytë Botërore !

 

Duke qenë i orientuar n’ grup të  forcave shqiptare ,

Që kanë pasur për qëllim t’ ruanin trojet kombëtare –

Mbi çdo  pëllëmbë n’ trojet etnike t’ ia sjellin popullit lirinë

Dhe bashkimin e gjithë trungjeve të atdheut me Shqipërinë !

 

 

Rrusta , jo vetëm që ka reflektuar në ngritjen e vetëdijes kombëtare ,

Por, njëkohësisht edhe në rëndësinë e mbrojtjes së tokave shqiptare !

Nga ripushtimi serbo – jugosllav më 1944 ,

Trimat shqiptarë kanë derdhë gjak dhe kanë shkua n’ luftë me hatër !

 

N’ historiografinë shqiptare , në periudhën e komunizmit –

Për ngjarje e personalitete shqiptare kanë shkruar burrat e heroizmit ,

Që kanë përfaqësuar interesat kombëtare shqiptare ,

Luftën për liri e bashkim me Shqipërinë amtare !

 

Gjatë Luftës së Dytë Botërore , kudo flitet , kudo thuhet –

Ka qenë rreptësishtë e ndaluar , që të flitet e të shkruhet !

Gjenerata e historianëve t’ Anamoravës shkruante prore –

Në periudhën e gjerë pas Luftës së Dytë Botërore !

 

Për shkak të rrethanave politike dhe sistemit komunist të aprovuar ,

Deri në vitet e 90-ta ka qenë e shtrënguar dhe e detyruar –

Të heshtën disa personalitete dhe ngjarje historike prore ,

Nga trevat shqiptare – gjatë Luftës së Dytë Botërore !

 

Pas rënies së komunizmit dhe pas luftës së fundit të Kosovës –

Nga historianët e Anamoravës , janë bërë përpjekje serioze !

Ata me kërkimet dhe hulumtimet e tyre shkencore –

Kanë sjellë rezultate të konsiderueshme prore !

 

Për historiografinë e kësaj treve të popullsisë etnike –

Janë shkruar ngjarje të mëdha dhe figura heroike !

Janë shtruar t’ gjitha rrugët për shumë hulumtime ,

Studime të mëtejme , ndriçime dhe publikime !

 

Për të hedhur dritë mbi ngjarje dhe personalitete historike –

Është e domosdoshme t’ hulumtohet nëpër arkiva publike !

Është e nevojshme përkrahja përkatëse institucionale –

Përfshirë ato komunale dhe profesionale !

 

Kënga e dytë :

Rrustem Behluli – veprimtar i çështjes kombëtare shqiptare

 

Rrustem Behluli – burrë përparimtar ,

Ishte lindë e rritë në fshatin Uglar !

Veprimtar i hershëm i çështjes kombëtare –

Nga rrethi i Gjilanit , për mbrojtjen Shqiptare !

 

Trim Rrustem Behluli , n’ Kohë të Italisë ,

E njohur në popull, si “Koha e Shqypnisë” ,

Ishte Kryetar i fshatit Uglar –

Nderonte Gjilanin mirë edhe mbarë !

 

Rrustem Behluli , në çdo vend –

Përgjithmonë do t’ mbahet mend !

Në Uglar dhe n’ rreth t’ Gjilanit –

N’ Kohë të Faljes së Bajramit !

 

Me bombë n’ dorë kishte hy n’ xhami

Dhe u kishte thënë fshatarëve pleq e axhami –

Do të digjemi sot , nga kjo bombë për Bajram ,

Apo për Atdhe , do t’ bëhemi kurban !

 

Do t’ shkojmë pleq e t’ rinj në Rekë të Raincës –

Për t’ ia mbrojt kufirin Shqipëri Etnikës ,

Nga forcat e errëta partizano – çetnike ,

Mos t’ na e prishin festën këto forca armike !

 

Thirrjes së Rrustemit , të gjithë menjëherë –

Krenarë iu përgjigjën shumë fshatarë të tjerë !

Nuk lejonin kohën që t’ iu kalojë kot –

Por donin Atdheut , që t’ i dalin  Zot !

 

Më datën 19 Shtator 1944 –

U vranë mbi 100 partizanë – çetnikë t’ radhës maqedonase ,

Ku u zunë robër 206 të tjerë ,

Por Rrustemit , këtë nuk do t’ ia harrojnë serbët e mjerë !

 

E patën lutur t’ gjithë , të largohet nga fshati Uglar –

Sepse serbët do të ktheheshin – Rrustën për ta vrarë !

Por , Rrustem Behluli nuk kishte pranuar –

Nga familja dhe shtëpia – gjallë për t’u larguar !

 

Kishte thënë se do të bëhet “Kurban i Popullit Shqiptarë “ –

E nuk do t’i  le n’ duar të serbëve , gra , fëmijë , fshatin Uglar !…

Rrustem Behluli ishte një burrë shtatshkurtër dhe i hijshëm ,

Por , me gjoks të gjerë dhe shumë i fuqishëm !

 

Këtë e dinin mirë serbët , se e kishin parë ,

Ata pas rrethimit të fshatit Uglar !

Ata e gjejnë Rrustemin në shtëpinë e tij të fatit

Dhe atë , e bartin deri në fund të fshatit !…

 

Dhe në një lug mali , në një trekëndësh e lan –

N’ mes fshatrave Uglar – Velekincë – Pasjan !

Aty, serbët e kishin lidhur Rrustën për një lisi –

Aty e masakruan mizorisht , atë shqiptar burrë fisi !

 

Trim Rrustem Behluli , kjo krijesë shqiptare –

I ka takuar plejadës së forcave vullnetare ,

Të luftës së Lidhjes së Dytë të Prizrenit

Dhe ka qenë i orientuar për çlirim të vendit !

 

Në grupin e forcave luftëtare shqiptare ,

Të cilët kanë pasur qëllim Luftën Çlirimtare ,

Të ruajnë trojet etnike e bashkimin dhe lirinë –

Me trungun e Atdheut , me Nënë Shqipërinë !

 

Ai, ka reflektuar ngritjen e vetëdijes kombëtare

Dhe rëndësinë e mbrojtjes së tokave Shqiptare –

Nga ripushtimi serbo – jugosllavë , që luftoi me hatër ,

Në vitin Njëmijë e nëntëqind e dyzet e katër !

 

Gjilan, më 19. 12. 2019.       Demir KRASNIQI