Lugina e Preshevës dje!

Lugina e Preshevës dje!

Lugina e Preshevës,  edhe sot  ballafaqohet me  luftën  për  ekzistencë,  si  rajoni i vetëm  në  Europë, që  është   më i diskriminuari, si dhe  ndër pak  vendet  Europiane  që është  ende  i kolonizuar!

Lugina e  Preshevës( komunat  e Preshevës dhe Bujanovcit, në të njejtën  kohë  është  okupuar edhe Kosova madje edhe   Ilirida-Shkupi), janë  pushtuar nga Serbia   në  datët 16-18 tetor 1912, e  që  deri më sot,  Shqipëtarët  e këtyre  Trevave nuk  janë  ndalur  së kërkuari  Lirinë! Por për të  qenë  të  sinqertë  me  veten dhe Historinë-Kombin tonë,  si ne( ish-luftëtarët) ashtu  edhe  luftëtarët  Shqipëtar të kësaj  ane  të  luftërave  të mëparshme,  kishim  shumë  mangësi, gabime madje edhe jogatishmëri të plotë për sakrificë e sidomos padijeni në rrugën për të arritur Lirinë, e që për  më  keq  disa nga to i  trashëguam dhe gabuam  sërish!

Gjatë  Luftës së II  Botërore, Lugina ishte  zonë e okupuar nga Bullgaria, pas kapitullimit të saj  më 8 shtator 1944, ky territor  është Çliruar dhe Mbrojtur  nga Shqipëtarët! Madje  ende  në Luginë, dëgjohet  shpesh  që  Shqipëtarët  edhe  me  sopata e vegla pune, kishin  dalur tek  hekudha dhe në kodrat  e Boshtranit  duke  ndjek  e luftu  kundër  Bullgarëve  dhe Serbëve! Kufiri  i Shqipërisë, përfshinte  edhe 12 vendbanime  Shqipëtare, matan  hekurudhës Beograd-Shkup, siç ishin: Somolica, Negoca, Bilaçi, Boshtrani, Lerani, Zhunica, Bukuroca, Çukarka, Golimidolli, Bugarina, Strezoca etj!

Kufiri mes   Luginës së Preshevës dhe  Kosovës nga  1912 deri sot, ndryshoi disa herë, edhe atë:

  1. Me rastin e okupimit nga partizanët  jugosllav, Lugina e Preshevës bie sërish nën  sundimin  serb, e që pastaj këto komuna shkëputen nga  territori i Kosovës, gjatë  vitit 1945 e më pas  përligjen edhe me ligje konkrete! Me këtë  ndarje, Serbia  synonte  ndryshimin demografik të Kosovës dhe Luginës së Preshevës! Ndarja e  tillë, e  Luginës  së Preshevës  nga Kosova,  pas Luftës së II Botërore, nuk  është kundërshtuar edhe aq( nënkupto  komunistët  nuk e  kundërshtuan  aspak, madje e  përkrahën, nën parullën  e  bashkim vllazërimit)!
  2. Me Kushtetutën e Serbisë të 17 janarit 1947 dhe pasuar me ligjet e aktet e tjera juridike, ku fshatrat e Karadakut: Staneci, Seferët, Caravajka, Peçenët, Maxhera, Depca dhe Ranatoci, që ishin pjesë e komunës  së Gjilanit,  iu  bashkuan  komunës së Preshevës( siç edhe sot  janë). Kurse  fshatrat Konçul dhe Dobrosin (sot gjendet  në kuadër të komunës së Bujanocit) në vitet 1946-1948 ishin në kuadër të Ranillugut( pra me Kosovë), po ashtu edhe  fshatra Zarbincë dhe Pribovc (sot në kuadër të komunës së Bujanocit) në vitet 1947-1949 ishin pjesë e Kosovës.

Mos të  harrojmë që edhe në Luginë të Preshevës gjatë  Luftës së II Botërore, kishte  dy ushtri Shqipëtare( ajo  balliste dhe ajo  komuniste, pra nuk ishim të Bashkuar!), njëra bashkëpunëtore  e  nazizmit e tjetra  bashkëpunëtore  e  komunizmit  sllav, kjo  shkaktoi  dëm të  rëndë për  Ardhmërinë tonë! Por  po ashtu edhe  ballistët, identifikoheshin apo edhe vetidentifikoheshin si aleatë  të Nazizmit, madje  kjo bëhej  edhe nga  injoranca dhe miopia! Derisa komunizmi jugosllav gjegjësisht  shovenizmi  serbë, edhe pas vitit 1945 e deri në shembjen  e tij, vazhdoi me të njejtat  praktika  gjenocidale kundër  përkatësisë  Kombëtare  Shqipëtare  të kësaj Treve e më gjerë!

Edhepse Organizatat  Ndërkombëtare, duke  filluar  nga OKB,   por edhe  organizatat  e  specializuara të saj,  organizatat  rajonale etj,  promovojnë  Liritë  dhe të Drejtat  e Njeriut, si  bazë-themel  i  Ardhmërisë dhe Shoqërive  moderne! Të  gjitha  shtetet  që  kanë  ende koloni, paraqesin  pengesa dhe forma të ndryshme  për të  arritur  që edhe më tej  t’i zotërojnë  territoret  e  tilla nën pushtimin e tyre! Kujto p.sh: Rusinë, Serbinë, Spanjën, Greqinë, Turqinë etj!

Kur  ishte  themelu OKB, në  vitin 1945,  kishte  rreth 750 milion njerëz apo një e  treta e popullatës së botës, që  jetonin  në  territore që s’kishin vetëqeverisje, pavarësi ose  që ishin  koloni! Ndërsa sot  mund të  llogariten  pak miliona njerëz  që ende  jetojnë  nën  koloni, pa vetëqeverisje, pa pavarësi! Me terma tjerë, që nga  formimi i OKB-së,  u formuan u çliruan më shumë sesa 80  ish koloni,  mes tyre edhe  të  gjitha 11 “territoret  e besuara” (  nën kujdestari), ndërsa  sot mbeten  ende  edhe 17 territore që  s’kanë  vetëqeverisje!

OKB dhe  gjitha  vendet  anëtare  të saj, obligohen  sipas Kartës së OKB-së, që të  përshpejtojnë dhënijen  fund të  çfarëdo forme  të kolonizimit, mohimit të  vetëqeverisjes, mohimit të vetëvendosjes së popujve etj!  Legjitimimi, pranimi në  heshtje, negociimi a pranimi  edhe  me  akt  ndërkombëtar  qoftë  edhe me miratimin e  neve  Shqipëtareve, që  pushtimit  të  Territorit të Luginës së Preshevës, do  jenë  nje  precedent, që  do  referohen çdo rast tjetër i mëpasëm! Pushtimi, agresioni, lufta sulmuese, kolonizimi, mohimi i të  drejtës  për vetëqeverisje,  pavarësi, vetëvendosje etj, askurrë,  askund s’do duhej  pranuar-ajo është  kundër  çdo të Drejte  Themelore të  Njeriut!

Andaj  synimet  e  Deklaratës për  dhënijen e   pavarësisë vendeve  dhe popujve të  kolonizuar,  numër  1514(XV), të  14  dhjetor 1960, deklaron  synimet:”

  1. Nënshtrimi i popujve ndaj një robërie, dominimi dhe shfrytëzimi të huaj përbën mohim të të drejtave themelore të njeriut, e kjo është në kundërshtim me Kartën e Kombeve të Bashkuara dhe komprometon kauzën e paqes e të bashkëpunimit në shkallë botërore.
  2. Të gjithë popujt kanë të drejtën të vendosin lirisht fatin e tyre; në bazë të kësaj të drejte, ata përcaktojnë lirisht statusin e tyre politik dhe ndjekin lirisht zhvillimin e tyre ekonomik, shoqëror e kulturor.
  3. Mungesa e përgatitjes së fushat politike, ekonomike, shoqërore, apo në atë të arsimit kurrë nuk duhet të merret si pretekst për të vonuar pavarësinë.
  4. Do t’i jepet fund çdo veprimi të armatosur dhe çdo mase shtypëse, e çfarëdo natyre qoftë ajo, drejtuar kundër popujve të varur, me qëllim që t’u lejohet këtyre popujve të ushtrojnë në mënyrë paqësore e lirisht të drejtën që kanë për pavarësi të plotë, dhe do të respektohet integriteti i territorit të tyre kombëtar.
  5. Në territoret nën kujdestari, në territoret jo autonome dhe në të gjitha territoret e tjera që ende nuk e kanë arritur pavarësinë e tyre duhet të ndërmerren masa të menjëhershme për t’ua bartur popujve të këtyre territoreve të gjitha pushtetet, pa asnjë kush e rezervë, në përputhje me vullnetin e dëshirat e tyre të shprehura lirisht, pa asnjë dallim race, besimi apo ngjyre, me qëllim që të mund të gëzojnë pavarësi të plotë.
  6. Çdo përpjekje që synon të shkatërrojë pjesërisht apo tërësisht bashkimin kombëtar dhe integritetin territorial të një vendi është e papajtueshme me qëllimet dhe parimet e Kartës së Kombeve të Bashkuara.
  7. Të gjitha shtetet duhet të respektojnë me besnikëri e përpikëri dispozitat e Kartës së Kombeve të Bashkuara, të Deklaratës së Përgjithshme për të Drejtat e Njeriut dhe të kësaj Deklarate mbi bazën e barazisë, të mosndërhyrjes në punët e brendshme të shteteve e të respektimit të të drejtave sovrane dhe të integritetit territorial të të gjithë popujve.”

 

Pa përfshirë  këtu edhe  qindra Konventa dhe akte të tjera juridike  ndërkombëtare, që  ndalojnë Luftën( brenda  të cilave   trajtohen edhe  ndalimi i okupimit, ndalimi i  agresionit, lufta dhe propaganda  për luftë, lufta e  ashpër dhe pamëshira në luftë, shkeljet e  Ligjeve Humanitare të Luftës, përdorimin e mjeteve dhe  metodave të ndaluara të luftës, mbrojtja e  civilëve  dhe robërve të luftës etj), po ashtu edhe  aktet tjera  juridike  ndërkombëtare që trajtojnë  çështjet  e ndarjes së territoreve, cedimit të tyre, shkëmbimit, ndryshimit të kufijëve etj.  Pos akteve juridike ndërkombëtare,  përfshirë edhe  proklamimet aparente që shprehin aktet juridike  serbe( ku trajtojnë të drejtat  dhe liritë  e njeriut), Shqipëtarët  e Luginës së Preshevës, ende  nuk  gjejmë Bijë  e Bija të  duhur, që  Rrugën e  Lirisë  ta  bëjmë  siç meriton Kombi dhe Atdheu  yn!

Në krye të Luginës, kishim  dhe kemi politikan që më shumë  ishin dhe janë  në  shërbim të Serbisë sesa  në  Interes të Shqipëtarëve  të kësaj ane. Në çdo aspekt tjetër kishim dhe kemi ende njerëz  që më shumë janë në interes të Serbisë sesa në Interes të Kombit tonë, si në  arsim, shëndetësi, fe, kulturë, ekonomi! Lugina nuk mund të përparojë  e  as të  avansojë të Drejtat dhe Liritë e  qytetarëve të saj, me  njerëz që  nuk janë  të përgjegjshëm dhe ndërgjegjshëm!

Më:26 korrik 2018

***

Skender Jashari  i burgosur politik nga  EULEX, për   rastet  e sulmeve kundër policisë dhe xhandarmërisë  së Serbisë në  Dobrosin komuna e Bujanocit. Ky shkrim është  pjesë e  marrur nga  punimi i bërë  gjatë  qëndrimit në  burgimin politik!

Master drejtimi juridiko-penal dhe studime joformale ushtarake.