Filozofi
     dhe
letërsi

__histori kombëtare, vështrime, debat__

 

 

 

 

 

Poezi/Prozë - NGA POETI ADEM ZAPLLUZHA

NGA POETI ADEM ZAPLLUZHA

Për Filolet:

Shaban Sakolli

 

  

 

 

ATDHEUT TIM

(Poemë, për 1oo vjetorin e shtetit Shqiptar)

PROLOG

ADEM ZAPLLUZHA

Po të mos ishe ti

Unë do isha ankth në zemrën e gurit

Atdheu im

Do isha një askush

Pa trastë e pa një kacidhe buke

Ti linde

Para njëqind viteve

Kur babai im ishte një pjesë

E ashtit të babagjyshi

Thonë se për shtatë ditë

I shkeli me shputat e ngrira

Ashpërsinë e maleve shqiptare

Dhe ditën e tetë e zuri me dorë

Diellin në Vlorë

Im gjysh

Atë ditë i kalëronte vetëtimat

Kur u përqafua me plakun

Mjekër dëborë

U gjunjëzua

Dhe e puthi shpendin e shenjtë

Para dhjetë dekadave 
Atë ditë në Vlorë

(PËR ÇDO DEKADË NGA NJË BALADË)

( poemë )

1.

Përtej gërmadhave të këtyre fjalëve

Nuk kam se ku të shkoj

Më vranë

E më kafshuan çakajtë

Akoma pa i çelur sytë

Lotoi guri

Im at

Në gjumin e brejtësve

përkundte djepin

Duke mos e ndalur këngën

Majëkrahut

U këndoj zanave

Që e mëkonin atdheun e grisur

Me qindra vite nuk e rroki kazmën

U ngjiz me dyfekun

Lisave u bënte shoqëri

Dhe i thërriste baladat

T’i japin ujë gjokut

Edhe foshnjat

Akoma pa lindur

Përpëlitnin

Në zemrat e nënave

S’kishin durim të presin

Derisa të burrërohen

Rriteshin para kohe

T’u ndihmojnë baballarëve

Me nga një krismë pushke

2.

Ishin kohërat e pështira

Sa që barra na e thyente ashtin

Nuk kalonte asnjë krakëllimë

Korbash

Pa i shkulur lisat

Dikush mallkoi zotin

E tjetri atdheun

Kur qepallat u sterrën

Dita lindi nga loti e mjegullave

Kudo qielli u nxi

Në lotin e Shën Mërisë

Derdhej balsami i trishtimit

Derdhej një gjak kuq e zi

Vetëm për ty

O atdhe i vrarë

E i bluar në dhëmballa djajsh

I lëmë peng eshtrat tona

Ky truall i grisur e i çarë

Nga kafshimet e ujqërve

Përjetoi golgotën e dhembjeve
Në një trishtim të paparë

Ky tregim biblik

Zvarritet që nga mosha e re

Ne s’deshëm

Ose s’patëm kaçik

O veç një djall na ndau

Dhe na copëtoi

Kur dhelpërisht hyri ndër ne

3.

Disa lloje veladonësh

Hynë në vallen e mortit

Dhe na i shembën murishtat
kudo gur muri

Kodo ogur i zi

Eh ç’të gjeti kështu

Moj nënë Shqipëri

Të katandisën bejlerët

Të copëtuan agallarët

Sa mallkime në shpirt

E sa plagë i ke në trup

S’di a të mburrem

Apo nga ti të kem turp

O fati im i drunjtë

Mbi ty kalëruan shekujt

Ti kali im i zbrazët

Kryqi im i akullt

4.

Netët ballkanike

Këtu përjetuan shumë trishtime

Kur s’patën çka të han

I pjekën lisat për së gjalli

Kafshuan palcën e dheut

Për ca pika shiu

Dolën matanë lumit

Dhe atje e keqja mbiu

Ishin të gjata netët

Kur nëpër kusia bakri

Për mysafirët e paftuar

Zihej guri i strallit

Për një bisht cigareje

Eshka kallej flakë

Drunjtë thyheshin nga acari

Me qindra vite këndej

Nuk mbiu bari

5.

Më është shterë truri

Asnjë pikë loti

Nuk lëshon kafka ime

E rrjepur

Drurët qajnë

Lisat lotojnë pika kryqesh

Ky mallkim i shekullit ulërinë

Në lotin e Shën Mërisë

Jam ulur mbi një kërcu

Dhe tallem me vdekjen

Si vdekja që tallet me ne

Kur lehin daullet e luftës

Tej shkurreve të zeza

Përdridhen disa hije

Gërmadhe njerëzish te murishtat

Bartin kryqin e ditës

Më duket se sot është tepër vonë

Siç ishte dje tepër herët

Asnjë këmishë si fle trupit tonë

Jakat e palara i ndërsejnë qe

Lehjet s’janë duke pushuar

Po çohen peshë

Netët e mrrolura aziatike

Në majat e minareve lozin shpirtrat

Diku ngre kokë kryqi

E diku gjysmëhëna

Loti im mes kudhrës dhe çekanit

Dielli i përskuqur shikon me pabesi

6.

Sa herë që hymë

Nëpër rrugët e baladave

U takuam me lashtësinë e trishtuar

Gjergji akoma s’qenka zgjuar

Çfarë është ky gjumë

Çfarë arome paska vdekja

Nëna ime

Nënëlokja e ime e mjerë

Ku të katandisën djajtë

Në duart e kujt

I lë peng

Këmishët e gjakosura

Nën trapazan

Kanë heshtur pushkët

Meshkujt ecin kokulur nëpër lamë

Për qumështin e kërthinjve

Nuset lërojnë tokën

E pazot

Nënëlokja e ime e mjerë

Deri kur do të kurrizemi

Kjo ecje nuk i përngjan fisit tonë

Jemi apo nuk jemi askurrkund

Atdheu do flijim

Atdheu do të mos flemë

E të mos jetojmë

Kështu në trishtim

7.

Kjo fushë nekrologësh

Paska mbirë për së mbrapshti

Asnjë kalli misri

Në rrënjët e mështeknave

Kaluan disa vite të vështira

Nëpër varre mbollëm pemë tropikale

Mermerët s’duronin rrënjët

Që përtypin dheun e shkriftë

Një kolonë gurësh çapitej

Tej hurdhave

Motet e përjargura shtypeshin

Nga një forcë e padukshme bizantine

Kur dolëm në sheshin e kujtesës

Asgjë s’kishte mbetur në këmbë

Vitet mbyteshin në dallgët e turbullta

Peshqit këndonin me nostalgjinë

Në kundërshtimin e gjetheve

Nuk kuptove se si rritet mështekna

Ato vite ishin të egra

Kur dhëmballët kafshonin dhëmballën

8.

Kur u takuam me vetveten

Ishim larg nga ëndrrat

Shumë vonë u zgjuam

Për tu këndellur si duhet

Ky gjumë që fle

Nëpër sirtarët biblike

Nuk ka asnjë qëllim përpos

Ta kafshoj vetveten

Kur u zgjuam pamë se kishim fjetur

Gati një shekull

Akoma po flemë si i dehuri

Dhe në brendinë tonë i mëkojmë gjarpinjtë

Atdheu s’ka nevojë për premtime

Në syrin e saj rriten plepat

Vetëm zogu i shenjtë mund të ulet

Në prehrin e këtyre gjetheve

Sot ky shi i furishëm gjelbërimi

I zgjon baladat epike

Nëpër telat e qemanes

Zbresin yjet në dasmën e madhe

9.

Nuk di se çka do të isha

Po mos të kishe qenë ti

Atdheu im

Këto gurë

Që më njohin

Kujtesën e kanë më të lashtë

Se sa lashtësia e tokës

Një mori historish

Dhe prostitutash kaluan mbi ty

Veladonët e zinj t’i kafshuan germat

Nëpër kolonada çapitën

Të kërrusurit

Dhe akoma mbete

Sa i egër po aq edhe krenar

Atdheu i im i vrarë 

Nuk di

Edhe sa do të ecim në këtë mënyrë

Por rruga e jonë është e gjatë

Do të mbërrijmë një ditë

T’i djegim këmishët gjarpinjve

Këtë ta kemi borxh ty Atdhe

Bastunëve të gjyshërve

Një borxh i papaguar

Për të nesërmen e madhe

1o.

Sikur ta kisha kapelën tënde

Atdhe

Do isha mbret

Mbi mbretër

Do i zhdukja të gjitha yjet

Që nuk vezullojnë

Në detin e shpirtit tënd

Edhe vashat më të bukura

Do të kishin zili

Se unë do isha atdhe

Kurse ti poeti

Që i këndon bukurisë

Do kalonim dorë përdore

Deri te burimet e yjeve

Do na mëkojnë meteorët

Me qumështin e lopëve të diellit

Do ishim flutura

E me një mall të zjarrtë

Do i përqafonim

Brigjet e ëndrrave të tua

Atdheu im i vrarë

Atdheu im i kafshuar

EPILOGU

Sonte kur kjo dëborë e kuqe

I mbulon flokët e shprishura

O atdheu i im

Ti diku larg në brigjet e Jonit

E end pëlhurën e Penelopës

Në këtë çast

Sa qenkan të brishta kujtimet

Kur derdhen mes këtyre gjetheve

Nga lotët e kukullave sybajame

Këputen yjet e vendlindjes

Njëkohësish paskam uri

Dhe etje

Si të ngopem me kujtimet për ty
çezma ime e drunjtë

Si ta shuaj etjen

Me mallin tënd të paçmuar
Ooo Atdhe

Kalldrëmet janë shkulur nga kujtesa

Si ta shuaj zjarrin

Që nuk e shuajnë me vite të reshurat

Ky rrap i uritur
Paska mbetur pa fije loti

Të lutem më fal

Por vajet i përkasin burrave

Besa edhe kuajve

Kur i humbin dizgjinët

Një mall që nuk shuhet

Me vite ndizet në brendinë e kraharorit

Po kam frikë

Se sonte do bëhet vonë

Tepër vonë

Për të ti mëkua plagët

Më ndje atdheu im i grisur 
të lutem më fal për këto dhembje

Edhe sikur të kisha qenë gur

Do të pikonin si përherë

Këta lot të hidhur

Nga syri i shkëmbit strall

Strall e mall


ZGJODHI:SHABAN CAKOLLI

 

 


Filozofi
 
dhe
letërsi

 

histori
tradita
vështrime
debat

 


citate
intervista
letra hapura
botime reja

 

 
 

 
Filozofi
         dhe letërsi

|Citate dhe proverba| |Citate sipas autorëve| |"Xhevahire" nga Reis Mirdita|

Altruizmi-Egoizmi Dashuria Edukata Gruaja Mali Natyra Qesëndi
Arsimimi Dashuria (II) Ëndërrat Humori Mëdyshja Ndryshimi Rrena
Art-Dhunti Dashuria (III) Fëmijët Imagjinata Miqësia Nga-fëmijët Skamja
Besimi Dashuria (IV) Filozofia Inteligjenca Mosha Nga-Vizitorët Vetitë
  Dituria Fjalëbutësia Jeta Motivimi Optimizmi Vjedhja
  Drejtësia Frymëzimi Lakmia Muzika Paqa Xhelozia
      Lotët   Paragjykimi Të-pandara
      Lumturia      
____histori kombëtare, vështrime, debat, politikë, letra të hapura____ © Të gjitha të drejtat e rezervuara.
Copyright © 2007 [ http:// www. filolet.com ] Tous droits réservés.
Révision : 28 nov. 2012 14:06:32 +0100 .