Filolet                                                                                                         

seneka

Filozofi Letėrsi Krijimtari Poetė tė rinj Gojėdhana Kuvendi Kush jemi Lojra flash

Ballina

Shkrimtarė Shqiptarė

Shkrimtarė tė huaj 

Rilindja

Letėrsia Bejtexhiane

Foilozofėt Anglofonė

Filozofėt Arabė

Filozofėt Frankofonė

Filozofėt Gjermanofonė

Filozofėt Grekė

Filozofėt Romakė

Sofizmi

Stoicizmi

Fjalor

Lajme Filolet

Portrete tė dalluara

Arkivi

Gjurmime-studime -
eseistikė - intervista

Laureta Miftari:
Vartėsia 
Dhuna
Mėsimi 
Egoizmi
Altruizmi 
Lumturia
Vartėsitė qė na sundojnė
Vetmia
Konflikti 

Arif Molliqi:
Toponimi i fshatit Llukė 
Tahir Ef. Lluka...
Poezi biografike


Nga arti muzikor


Nicole Kuderli


Drejtė siteve:
Fjala
***Kuvendi***
Cartoon

Faqe tė reja:  
Gojėdhana shqiptare
Albume tė vizitorėve


Zanafillat e letėrsisė

Nė historinė e civilizimit, mė sė pari paraqiten forma tė llogaritjes si pararendės tė shkrimit.  Sumerėt dhe Elemitėt qen ata qė filluan tė pėrdorin llogaritjen me anė tė sistemit tė zhetonave nė argjil. Vetėm nga viti 3300 p.e.s paraqitet njė shkrim i vėrtetė qė vazhdoi tė zhvillohet pandėrprerje… Nė fillim qenė vizatimet-shenja, pra piktogramet tė cilat tė ndėrlidhura me njė tjetėr, e pėr tė shprehur njė ndodhi apo ide, quhen ideograme, qė do tė thotė, shenjė-ide.

Nga viti 3000, fillon pėrdorimi i ideogrameve me vlerė fonetike tė quajtura edhe silabike dhe kėshtu, tani hasim njė shkrim nė pėrsosje  dhe qė arin formėn kuneiforme (formė kungji) kėshtuqė fillon tė zbatohet nė lėmi tė ndryshme : kontrata, dokumente, fe , punime letrare nga edhe na ngeli  « Epopeja e Gilgameshit ».

Me zhvillimin e mėtejshėm, ky sistem kuneiformik, rėndohet dhe bėhet tejet i vėshtirė kėshtuqė fillon tė ngecė pėr t'ia lėshuar vėndin llojeve tė tjera tė shkrimit qė filluan tė paraqiten nė kėtė kohė.

Shkrimet qė i takojnė kėsaj kohe tė gjetura nė disa tableta, sot arijmė ti deshifrojmė me lehtėsi por ngelin disa shenja arkaike qė janė akoma tė « palexueshme » pėr na.

Mė vonė, nga mesi i mijėvjeēarit tė tretė, fillon zėvendėsimi i komponentit simbolik dhe zhvillohet ai grafik, kėshtuqė fjalitė e formuara janė tė pajisura me tė gjithė elementet gramatikore dhe kuptimshmėria e tekstit ėshtė e plotė.

Pėrhapja dhe adaptimi nė gjuhė tė tjera, mundėsoi zhvillimin dhe pėrsosjen e kėtij shkrimi.

Pas hapave tė para qė u bėnė nė Uruk, nga vitet 2340, nė Akad, fillon pėrdorimi i shenjave pėr tė shkruar Akadishten, kėshtu nga kjo kohė gjejmė himnet, mitet, bestytnitė, esetė filozofike dhe epopetė. Megjithėkėtė, duhet theksuar se sumerishtja ngeli gjuhė e shkencės dhe e kulturės gjer me pėrfunfimin e shkrimit kuneiform.

Alfabeti i parė « i vėrtetė » qė njohim na sot, ėshtė zbuluar nė shekullin XIV p.e.s. nė Ougarit. Ky alfabet pėrbėn 30 shenja kuneiforme. Mėtej, me arrdhjen e Aramanėve Mesopotami, u pėrhap alfabeti i tyre linear shum mė i lehtė pėr ta mėsuar dhe shkruar dhe jo mė mbi argjil por nė papirus. Shkrimi i rėndė dhe i pėrdorur vetėm nga njė numėr i vogėl skribėsh, filloi tė lihet pas dore. Kjo njėherit ėshtė edhe koha kur ky shkrim pat aritur kulmin e zhvillimit tė vet, kohė nga e cila na mbetėn nė pasuri shkrime tė lėmive tė ndryshme tė shekujve nė fjalė. Tekstet mė tė lashta tė historisė  sė njerėzimit janė tė shkruara me shkrimin kuneiform.

Deshfrimi i parė i kėtyre shkrimeve daton nga vitet 1833-1845. Henry Creswick – Rawlinson gjatė kėsaj kohe ariti tė zbėrthej tekstin tregjuhėsor tė gravuar mbi njė shkėmb nė Behistun, tė Iranit tė sotshėm.                                                                           


 

Horoskopi javor
Quizz, Scrabble, Lojra tė tjera...

------------------------------
-

Shkrimtarėt  bashkėkohorė    
shqiptarė 

Abdylazis Islami
Ali Podrimja
Arif Molliqi
Azem Shkreli
Bujar Plloshtani
Dh. Pojanoku
Din Mehmeti
Esad Mekuli
Jeton Kelmendi
Hajdar Salihu
M. Blakaj
Nermin Vlora-F
Pal Sokoli
Sadik Krasniqi
Sevdije Rexhepi
Shefqet Dibrani

Shkrimtarėt 
shqiptarė - gjysma e parė e shek. XX

Ali Asllani
Faik Konica
Fan S.Noli
Gjergj Fishta
L. Poradeci
Migjeni
Sterjo Spasse

Rilindasit

Asdreni 
Filip Shiroka
J. De Rada
Naim Frashėri
Ndre Mjeda
Sami Frashėri

Bejtexhinjt 

H. Z. Kamberi
Muhamet Ēami
Nezim Frakulla
Selejman Naibi
Tahir Ef. Lluka

Shkrimet e para tė gjuhės shqipe

Gjon Buzuku

Citate dhe Proverba 
Posta e citateve

 

Portali i citateve ¦ Altruizmi-egoizmi ¦ Dashuria ¦ Filozofia ¦ Fėmijėt ¦ Fjalėbutėsia ¦ Gruaja ¦ Lakmia ¦ Lumturia ¦ Mbi vetitė ¦ Mėdyshja-ngurrimi ¦ 
 
Miqėsia
¦ Mosha ¦ Paragjykimi ¦ Rrena ¦ Xhelozia ¦ Tė pandara ¦ Optimizmi-pesimizmi


¦ Shkruaj Artikull tė ri ¦ Plotėso artikullin e sipėrm ¦ Dėrgo citat ¦ google ¦ 

© Tė gjitha tė drejtat e rezervuara.
Copyright © 2007 [ http:// www. filolet.com ] Tous droits réservés.
Révision : 08 Mar 2010 17:58:51 +0100 .