Lucius Annaeus Seneca lindi në Kordobë të Spanjës por pjesën dërmuese të jetës e kaloi në Romë. Fëmininë e kaloi nën Augustin dhe ndoqi një shkollim të bukur në retorikë ku e dërgoi babai i tij me qëllim që ta përgatisë për karrierë publike. Por, Senekën e tërhiqte filozofia që në atë kohë me të madhe pat kapluar shkollat e retorikës : Këtu ai ndoqi mësimet e pitagoristit Sotion i cili mes tjerash këshillonte mosngrënien e mishit, stoikun Atal, i njohur për predikimet e tij  nga morali dhe cinikun Demetrius. I pasionuar nga kjo mënyrë asketike e jetës u sëmua dhe qe i detyruar të tërhiqet nga kjo formë e të jetuarit.

Pas kësaj kaloi një kohë të shkurtër në Egjipt e në të këthyer nën ndikimin e këshillave të prindit dhe filloi karierën e avokatit. Arijti shpejtë të shkëlqejë vet por të zbehë imperatorin Klaud i cili nën ndikimin e gruas së vet e dërgoi syrgjyn ne Korzikë për gjatë tetë vitesh. U këthye vetëm kur gruaja e re e  Klaudit e thiri në Romë. Tani iu besua edukimi Neronit të ri ku edhe e zëvendësoi për gjatë pesë vitesh në rolin e konzullit : Me ritjen e nxënësit, Seneca tërhiqet dhe jepet pas studimit, mund të thuhet, kultivimit shpirtëror.

Fundi është pak sa i ngjajshëm me atë të Sokratit… I përzier në përgatitjen e një komploti (fakte të pasigurta) u dënua nga Neroni me hapjen e venave por vdekja vonohej kështuqë ju dha helmi e vdiq duke diktuar mendimet e veta. Në vdekje e përcolli edhe bashkëshortja e vet e cila nuk deshi të jetoj pa të.

Veprimtaria

Poezi dhe fjalime të cilat janë të zhdukura ; traktate shkencore, nga të cilat i gjejmë sot vetëm shtatë libra dhe në numër më të madh që posedojmë janë : tragjeditë dhe veprat filozofike. Kur flasim për tragjeditë do të theksojmë se janë në pjesën më të madhe imitime nga Euripidi si  Herkuli i zemëruar, Trojanët, Fedri, Mede e që janë  plotë me stoicizëm dhe me përshkrime të mrekullueshme që arijnë kulminacion.

Sa i përket veprave filozofike në njohuri i kemi :

• Ngushëllimet : Marciasit për vdekjen e djalit, Helvisë pra nënës së vet për t’ia zbutur dhimbjen e syrgjynosjet së djalit dhe Polibit për vdekjene e vëllaut. Një psesë e këtyre ngushëllimeve vetanake përbëhet nga shembuj moral dhe sentenca  të cilat kanë akoma sot një gjallëri aktive pasiqë mendimi i autorit është gjithënjë në  lëvizje të pandalshme gjatë shtjellimit.

• Dialogjet : Qetësia shpirtërore, Zemërimi, Përkohëshmëria e jetës, Jeta e hareshme, Qëndrueshmëria e të urtit, Dëfrimi, Providenca.

• Traktatet : Mëshira dhe Bëmirësitë dhe 124 letrat që përbëjnë veprën më madhështore të autorit nga ku edhe e njohim si më i madhi  stoik i të gjitha kohërave, që ndërmori trajtimin dhe sublimimin  vetëdijes njeriut.

Seneka me "Letrat Luciliusit" siguroi  pavdekshmërinë e emrit dhe veprës së tij. Mënyra e mrekullueshme e këshillimit mbi artin e jetës, shkëputjes nga pasuria, qëndrimit pa trazi  në fatkeqsi të ndryshme dhe përballimit gjakfohtë me vdekjen,  bëjnë të dëshiruar për lexim dhe studim këtë vepër që në një mënyrë  mëson njeriun të bëjë një jetë të shëndoshë, sidomos në stresin e shekullit tonë.

Citate :

• Jeta është pjesë teatri : nuk ia vlen kohëzgjatja e saj,  por luajtja e mirë e saj.

• Miqësia është gjithëmonë e dobishme, dashuria ndonjëherë është dëmshme.

Rradhitje alfabetike:

Boetius
Ciceroni
Epikteti
Lukreci
Mark Aureli
Seneca


Ballina