rmt                                                                                                                                                                                                                        

Filozofi

Letėrsi

Krijimtari Poetė tė rinj Gojėdhana Shqyrtime Lojėra flash Kush jemi  

Ballina

Shkrimtarė Shqiptarė

Histori Kombėtare

Rilindja

Letėrsia Bejtexhiane

Shkrimtarė tė huaj 

Nobelistėt

Foilozofėt Anglofonė

Filozofėt Arabė

Filozofėt e Lindjes

Filozofėt Frankofonė

Filozofėt Gjermanofonė

Filozofėt Grekė

Filozofėt Romakė

Sofizmi

Stoicizmi

Fjalor

Intervista

Portrete tė dalluara

Promovime, Pėrkujtime

Arkivi

Laureta Miftari:



Lidhje tė jashtėme:

Shah - Chess
Cartoon
Le Blog de Nicole.K



 

Drejt thyerjes sė rrezikshme tė baraspeshės sė gjinive

.

Ku po shkon njeriu me ēmenduritė e tija mė tė reja? Eliminimi paralindjes i vajzave sjell pasoja dramatike pėr njerėzimin. Dėshirat mitomane pėr tė lėnė pasardhės "tė denjė", ripushton botėn. E ēka i lėmė pasardhėsit tė zgjedhur nė trashėgim? Tmerr, luftėra si pasojė e mungesės sė gruas, dhunime...

Kėto ditė bota hyn nė oqeanin human prej shtat miliardėsh. Fakt i pritur i shtimit tė popullatės qė nga vetėdijėsimi i njeriut. Frika nga numrat kanė egzistuar por gjithėmonė e pabazuar dhe e pasaktė nė drithmat pėr ardhmėri tė pasigurt. Ky fenomen gati kaloi (me tė drejtė) nė dorėn e dytė tė okupimit tonė. Dy dhetėvjetorėt e fundit janė tė mbuluar me tė drejtė, me analiza e studime ekologjike nga mė seriozet qė trajtojnė problemin e rrezikut tė shkatėrrimit natyrės mbarė.  Shum pak jemi ndalur mbi njė dukuri tjetėr mė tė rrezikshme se shtimi natyror dhe ndotja e natyrės. Nė tė vėrtetė pak jemi ndalur nė rritjen natyrore, apo mė mirė, jonatyrore tė natalitetit.  Qasja ndaj kėtij problemi kėrkon angazhimim tė mirėfilltė nga tė gjithė. Na jemi pjesė e drejtpėrdrejt e anomalisė, sepse jemi tė kyqyr sė paku nė mėnyrė anėsore nė shprishjen  e barazpeshės nė mes tė gjinive dhe pėsojmė nga ajo.

Ekseprtėt (dhe jo vetėm ata) kanė frikėn shprishja e barazpeshės natyrore nė mes tė numrit tė gjinive do tė ēon nė mėnyrė tė pashmangėshme drejt njė konkurence tė hatashme pėr tė gjetur bashkėshorte. «Mashkullarizimi» i botės nisur nga Kina dhe India ėshtė kėrcnim demografik  tejet i ndėrlikuar pėr shkak tė lindjeve ose ndryshe thėnė, abortimeve selektive. Pasojat nuk i ndjejmė akoma pėrveē nė disa raste lokale si qė janė viset rurale tė vendeve tė pėrmendura por kjo pa asnjė dyshim do tė merr pėrmasa tė rrezikshme nė nivel botėror brenda disa viteve. Pasojat do tė jenė po aq shkatėrruese, nė mos mė tė shpejta nė pikėpamje kohore se ndotja e mjedisit. Mungesa e femrave do tė rritė agresivitetin ndėrmashkullor, dhunimet e femrės, po dhe  do tė ēoj drejtė agresioneve tė armatosura nė mes regjioneve dhe popujve qė do pėrcillet gjithashtu me rritjen e ndotjes nga pėrdorimi i materjaleve e materjeve shfarosėse.

Pas kėsaj qė them, qėndrojnė statistikat e paluhatshme. Nėse lėkundet gjendja qė ofron natyra: 104 - 106 ēuna pėr 100 vajza, sa edhe pėr njė njishe tė rritet nataliteti i mashkujve, do tė thotė dalje nga gjendja e rėndomtė dhe ecje drejt katastrofės.

Tendencat e selekcionimit shkojnė duke u pėrhapur kėshtuqė nė Indi e Viatnam shifrat rriten nė prporcion dhe kanė arritur mė 2011 nė 112 ēuna pėr 100 vajza tė lindura kurse nė Kinė proporcionet janė 120 me 100 e nė disa rajona tė dhėnat janė akoma mė shqetėsuese: 130 / 100.

Gjendja ėshtė pak mė e qėndrueshme (pėr momentin sepse synimet janė tė dukshme) nė Gjeorgji, Azerbejxhan e Armeni, me disa indicione se edhe nė Ballkan kanė filluar abortimet selektive. Nė tė vėrtetė indicionet statistikore pėr Ballkan janė gjithashtu tė frokshme: Nė Shqipėri lindin 111,5 mashkuj 100 femra., Nė Kosovė 112 me 100; Mal tė Zi 109,7 me 100 etj.

Kėto ndryshime, do tė sjellin gjithashtu ndryshime nė jetėn morale tė shoqėrisė dhe familjes. Nė rradhė tė parė me ndryshimin e sjelljeve tė moralit mendoj nė kėthimin e poliandrisė (njė grua tė ketė shum burra) qė do tė jetė tentativa e parė psikologjike pėr t’iu shmangur luftimeve konkurenciale e kjo situatė vetėm sa do ta zgjasė pėr pak kohė trazimin e demoneve tė racizmit nė mes popujve me prapivijė tė shfarosjes fizike tė «armikut» ose mė saktė, tė mashkujve.

Mė sė fundmi, kėto tendenca pėr tė pasur pasardhės mashkull, pėr tė mbajtur «gjallė trungun», vetėmse na vė para njė rreziku tė ri alarmant ndaj tė cilit duhet gjetur zgjidhje akute si jo, do tė gjindemi para njė humnere marramendėse kur nuk do tė kemi kohė as tė pyesim: «Quo vadis, njeriu?»

 

 

 

Reagim & B

Kliko mbi foton e postės! >>>
ose pėrdor kėtė adresė:
lrm@filolet.com


 

Horoskopi javor Kalendari historik
--------------------------------
Shkrimtarė bashkėkoh.  shq.

Abdylazis Islami
Albina Idrizi
Ali Daci
Ali Podrimja
Arif Molliqi
Azem Shkreli
Baki Ymeri
Bedri Dedja
Besnik Camaj
Bessa Myftiu
Brahim Avdyli

Bujar Plloshtani
Bujar Rama
Demir Krasniqi
Dh. Pojanaku
Din Mehmeti
Esad Mekuli
Hajdar Salihu
Haxhi Kraki
Hysen Kėqiku
Ibrahim Ibishi
Ibrahim Kadriu
Ibraim Qazimi
Imri Trena
Ismet Rashiti
Jeton Kelmendi
Kalosh Ēeliku
Kujtim Morina
Linditė Ramushi
Majlinda Rama
Mirela Sula

M. Blakaj
Naim Kelmendi
Nermin Vlora-F
Pal Sokoli
Rizah Sheqiri
Sabit Rrustemi
Sadik Krasniqi
Sevdije Rexhepi
Seveme Fetiqi
Sinan Sadiku
Shaban Cakolli
Shefqet Dibrani
Sulejman Mato
Vasil Tabaku
Vilhelme Vranari

Shkrimtarė 
shq. - gjysma e parė e shek. XX

Ali Asllani
Ernest Koliqi
Faik Konica  
Fan S.Noli   
Gjergj Fishta
 
L. Poradeci
Migjeni
Sterjo Spasse

Rilindasit

Asdreni 
Filip Shiroka
J. De Rada
Naim Frashėri  
Ndre Mjeda   
Sami Frashėri

Bejtexhinjt 

H. Z. Kamberi  
Muhamet Ēami   
Nezim Frakulla   Selejman Naibi
Tahir Ef. Lluka

Shkrimet e para tė gjuhės shqipe 

Gjon Buzuku