Filozofi
     dhe
letėrsi

__histori kombėtare, vėshtrime, debat__

 

 

 


.....

 


Ballina

Poezi dhe prozė

Vėshtrime filozofike
Bashkėkohorė shq.

Shekulli i XX - gjysma e parė

Rilindja
Letėrsia Bejtexhiane
Dokumentet e para shq.

Nobelistėt

Shkrimtarė tė huajė

Portrete
Mėrgata
Humor
A e dini se...?
Botime dhe promivime

Kontakt

Laureta Miftari
Opinione filozofike

 

 


Lidhje tė jashtėme:

malesia.org
Shah - Chess
Cartoon



 

John Steinbeck

(1902-1968)

   
 
John Steinbeck lindi mė 1902 nė Salinas tė  Kalifornisė (Californie), nė gjirin e njė familje gjermano-irlandeze. Ėshtė nana e vet ajo qė i mbolli dashurinė ndaj librit, ndėr tė cilėt John-i i ri mė sė shumti preferonte Dostojevskin Milton-in dhe Thomas Malory-un. U nderua me Ēmimin Nobel pėr Letėrsi mė 1962.

Pa mėsimeve fillestare dhe kolegjit, ai filloi studimet e biologjisė detare pranė univerzitetit tė Stanfird-it gjatė gjashtė vjetėve por nuk diplomoi asnjėherė me siguri nga shkaku se mendonte qė kjo nuk ka asnjė rėndėsi pėr te nga fakti se donte tė bėhej shkrimtarė. Ai mė kishte publikuar disa shkrime nė shtypin e univerzitetit.

Nė vazhdim, punoi njė kohė shum tė shkurt si gazetar i "The American" dhe kėthehet nė Kaliforni sepse dėshironte tė merrej me disa zeje tė vogla tė cilat i linin mė tepėr kohė tė lirė t'i konsakronte shkrimit.

Mė vitin 1929, botoi romanin e parė, si qė thonė biografėt e tij « tė parė tė vėrtetė » por qė fatkeqsisht nuk pati spak sukses. Nė tė vėrtetė nuk arriti as t’i mbuloj harxhimet e botimit. Pas kėsaj, ai edhe dy romane tė tjera :  "The Sea of Cortez" dhe "To a God Unknown" qė gjithashtu nuk ngjallėn ndonjė interes te lexuesi e as te kritika. Por me daljen nė dritė tė « Tortilla Flat », Steinback-u filloi tė bėhet i njohur. Nė kėtė roman, ku flet pėr njė familje ameriko-meksikane qė dashuronte jetėn, u pa qartė se bėhet fjalė pėr shkrimtar me talent dhe nga ky moment, filloi ngjitja e tij drejt famės.

Nė ndėrkohė nis tė merret pėrsėri me gazetari por duke ruajtur njė rol specifik « gazetar-shkrimtar » pėr New York Herald Tribune, gjatė kohės se Luftės sė II-tė Botėrore si dhe luftės nė Vietnam.

Romanet e tij mė tė njohura flasin pėr tema tė ndryshme, kėshtu psh. Nė "Amerika dhe amerikanėt", portretizohet Amerika, tokė e paradokseve, mandej vijnė : The Grapes of Wrath, Cannery Row, Of Mice and Men dhe East of Eden.

Pėr shkrimin e "The Grapes of Wrath", Steinbeck-u bėri pėrgatitje tė jashtėzakonshme. Gjatė tėrė vitit 1936, vizitoi dhe mblodh informatat e nevojshme nėpėr tė gjitha kampet e emigrantėve nė Kaliforni. Nė fund, ky libėr zgjoi shum reagime gjer edhe nė vet kongresin amerikan. Edhe regjisori i famshėm John Ford qė realizoi kėtė vepėr nė film ndryshoi rrėnjėsisht verzionin e shkruar duke i dhėnė njė pėrfundim optimist me aplikimin e New Deal de Roosevelt-it.

Vepra e Stenback-ut ngjalli interes tė madh edhe tė tė mėdhejt e kinematografisė. Katėr romane  iu adapatuan pėr film nga regjisorėt mė tė njohur amerikanė : Elia Kazan, John Ford dhe Alfred Hitchcock.

Sa i pėrket jetės private, Steinback-u, pas dy martesave tė pasuksesshme, u martua pėr sė treti pati njė djal i cili u hospitalizua qė nga mosha 7 vjeēe pėr shkak tė pėrdorimit tė tepruar tė codeinės dhe do tė luftoj tėrė jetės kundėr alkoholizmit dhe drogės gjersa vdiq mė 1991. Steinback do tė flas pėr kėtė nė veprėn autobiografike "The Other Side Of Eden"
 
Autori pati edhe ngatėrresa me FBI, gjė e cila mohohet nga disa biografė por nuk duhet tė harrojmė se romani The Grapes of Wrath u prit shum mirė nga shtypi komunist nė botė, mandej vet ai ishte lexues i rregullt i tė pėrditėshmes komuniste "The Daily Worker" e kėsajė i shtohej edhe fakti se gruaja e tij ishte komuniste e pėrbetuar. Mė nė fund, Steinback merrej si i dyshimtė edhe nga fakti se pat vizituar Bashkimin Sovjetik. Ai kėtė udhėtim e bėri pėr qėllime letrare ; shpresonte tė gjente njė pėrfytyrim mė tė afert me jetėn kėtu dhe nė kėtė mėnyrė tė jetė sa mė objektiv mbi komunizmin nė librin qė pėrgatiste tė titulluar "A Russian Journal" (1948). Kėto janė disa nga rrethanat tė cilat bėjnė tė dyshohet se FBI seriozisht dhe me tė vėrtetė po pėrcillte autorin.
 
Vdiq nga njė krizė e zemrės nė dhetor tė vitit 1968  nė New York. Libri i tij "The Acts of King Arthur & his Noble Knights" qė flet mbi legjendat arturiane dhe bujarinė e saj, u botua pas vdekjes, mė 1976.

 


Pėrktheu dhe adaptoi: Filolet

 

Rradhitje sipas vitit:

• 1901 : R.S Prudhomme
• 1902 : Th. Mommsen  
• 1903 : B. Bjornson
• 1904 : Frédéric Mistral dhe José Echegaray 
• 1905 : H. Sienkiewicz  
• 1906 : G. Carducci
• 1907 : Rudyard Kipling
• 1908 : R. Eucken
• 1909 : Selma Lagerlöf
• 1910 : P. von Heyse  
• 1911 : M. Maeterlinck  
• 1912 : G. Hauptmann  
• 1913 : R. Tagora  
• 1914 : nuk u nda
• 1915 : Romain Rolland
• 1916: von Heindestam
• 1917 : Karl Gjellerup dhe H. Pontoppidan 
• 1918 : nuk u nda
• 1919 : Carl Spitteler
• 1920 : Knut Hamsun  
• 1921 : Anatole France  
• 1922 : J. Benavente
• 1923 : W. B. Yeats
• 1924 : W. Reymont
• 1925 : G. B. Shaw 
• 1926 : G. Deledda
• 1927 : Henri Bergson  
• 1928 : Sindgrid Undset
• 1929 : Thomas Mann  
• 1930 : Sinclair Lewis
• 1931 : Erik A. Karlfeldt
• 1932 : J. Galsworthy
• 1933 : Ivan A. Bounine
• 1934 : Luigi Pirandello
• 1935 : nuk u nda
• 1936 : Eugene O'Neill
• 1937 : R. M. Du Gard
• 1938 : Pearl Buck
• 1939 : F. E. Sillanpaa
• 1940 : nuk u nda
• 1941 : nuk u nda
• 1942 : nuk u nda
• 1943 : nuk u nda
• 1944 : J. V. Jensen
• 1945 : Gabriela Mistral
• 1946 : H. Hesse
• 1947 : André Gide
• 1948 : Thomas S. Eliot
• 1949 : W. Faulkner
• 1950 : B. Russel
• 1951 : Par Lagerkvist
• 1952 : F. Mauriac
• 1953 : W. Churchill
• 1954 : E. Hemingway
• 1955 : H. Laxness
• 1956 : J. R. Jimenez
• 1957 : Albert Camus
• 1958 : Boris Pasternak (u refuzua).
• 1959 : S. Quasimodo
• 1960 : S-J. Perse
• 1961 : Ivo Andriq
• 1962 : John Steinbeck
• 1963 : Georges Séféris
• 1964 : J-P Sartre (u refuzua).
• 1965 : M. A. Shollohov
• 1966 : S. J. Agnon dhe Nelly Sachs
• 1967 : M. A. Asturias
• 1968 : Y. Kawabata
• 1969 : Samuel Beckett
• 1970 : A. Solzhenjicin
• 1971 : Pablo Neruda
• 1972 : Henrich Böll
• 1973 : Patrick White
• 1974 : E. Johnson dhe Harry Martinson
• 1975 : E. Montale
• 1976 : Saül Bellow
• 1977 : V. Aleixandre
• 1978 : Issac B. Singer
• 1979 : O. Elytis
• 1980 : Ceslaw Milosz
• 1981 : Elias Canetti
• 1982 : G. G. Marquez
• 1983 : William Golding
• 1984 : Jaroslav Seifert
• 1985 : Claude Simon
• 1986 : Wole Soyinka
• 1987 : Joseph Brodsky
• 1988 : N. Mahfouz
• 1989 : Camillo J. Cela
• 1990 : Octavio Paz
• 1991 : N. Gordimer
• 1992 : Derek Walcott
• 1993 : Toni Morrison
• 1994 : Oe Kenzaburo
• 1995 : S. Heaney
• 1996 : W. Szymborska
• 1997 : Dario Fo
• 1998 : José Saramago
• 1999 : Günter Grass
• 2000 : Gao Xingjian
• 2001 : V. S. Naipaul
• 2002 : Imre Kertész
• 2003 : J. M. Coetzee
• 2004 : Elfriede Jelinek
• 2005 : Harold Pinter
• 2006 : Orhan Pamuk
• 2007 : Doris Lessing
• 2008 : J-M Le Clézio
• 2009 : Herta Müller
• 2010 : Mario V. Llosa

• 2011 : Tomas Tranströmer
Ballina

 


 
     
 

|Citate dhe proverba| |Citate sipas autorėve|

|Altruizmi-Egoizmi| |Arsimimi| |Art-Dhunti| |Besimi| |Dashuria| |Dashuria (II)| |Dashuria (III)| |Dashuria (IV)| |Dituria| |Drejtėsia| |Edukata| |Ėndėrrat| |Fėmijėt| |Filozofia| |Fjalėbutėsia| |Frymėzimi| |Gruaja| |Humori| |Imagjinata| |Inteligjenca| |Jeta| |Lakmia| |Lotėt| |Lumturia| |Mali| |Mėdyshja| |Miqėsia| |Mosha| |Motivimi| |Muzika| |Natyra| |Ndryshimi| |Nga-fėmijėt| |Nga-Vizitorėt| |Optimizmi| |Paqa| |Paragjykimi| |Qesėndi| |Rrena| |Skamja| |Vetitė| |Vjedhja| |Xhelozia| |Tė-pandara|

 
  © Tė gjitha tė drejtat e rezervuara.
Copyright © 2007 [ http:// www. filolet.com ] Tous droits réservés.
Révision : 28 nov. 2012 14:06:32 +0100 .