Shkurt 2010:

Egjiptologji

Një studim më i ri nënvizon se faraoni i famshëm Tutankamoni ka vdekur nga malarja dhe nga një ndezje e eshtërave.

Përgjegjesi i hulumtimeve me ekipin e vet janë mbështetur mbi disa metoda nga të cilat edhe në radiologji dhe analizë të ADN. Në duarët e këtyre egjiptologëve kaluan 16 momi e qëllimi kryesor qe vertetimi i shkaqeve të vdekjes së tyre si dhe vërtetimi i lidhjeve gjenealogjike në mes tyre. Ata vërtetuan se baba i Tutankamonit është Akenatoni, bashkëshort i mbretëreshës Nefertiti. Në mes tyre momite kanë karakteristika të njëjta dhe kanë grupin e njëjtë të gjakut.

Autorët vërtetuan gjithashtu se nëna e e Tutankamonit është momia KV35YL, identiteti i së cilës nuk dihet akoma por u identifikua gjyshja e kjo është mbretëresha Ti. 

Këta hulumtime vërtetuan edhe sëmundjen gjenetike të quajtur sot "Kohler". Kjo sëmundje shkakton keqformime të eshtërave si dhe shkatërrimin e qelizave ashtore. 

Përndryshe Tutankamoni vuajti dhe vdiq nga semundja a malarjes. Analizat e bëra tregojnë se në trup të tij u gjet paraziti malrik Plasmodium falciparum që është shkaktar i sëmundjes së permendur dhe njëherit shkaktar i vdekjes së faraonit.

Krejt kjo mbështetet edhe me faktin se në varr u gjet një farmacie për jetën tjetër, e dy kukëza bënin pjesë të kesaj barnatorje që sqaron keqformimet e eshtërave nga prezenca e përgjegjësit të malaries pra paraziti  Plasmodium falciparum.

Shkurt 2010:

Ky dinosaur kishte pupla të thjeshta, dhe xhufkë "Iroquois" kurse krahët me shirita  bardhë e zi, sipas një studimi më të ri që përcakton ngjyrërat në mënyrë të besueshme të kafshëve parahistorike

Shtator 2009: 

Një motër për tokën tonë

Astrofizikantët zbuluan planetin  e parë të ngurtë jashtë sistemit diellor. Sipërfaqja e tij do të mundësonte paraqitjen e gjallesave sikur temperatura të mos ishte e lartë ; rreth 2000°C.

Zbulohet një egzoplanet i ri

Astronomët zbuluan për herë të parë planet të ngurtë jashte sistemit diellor, duke e em¨ruar Corot-7b, dhe mendohet se këtu do të ishte  e mundshme  të ketë jetë sikur të mos mbisundonte temperature jashtëzakonisht e lartë : ajo sillet rreth 2 000°C.

Duke kërkuar shenja jete rreth yjeve, shkencëtarët zbuluan diçka mbi 300 egzoplaneta. Mirëpo, këtu bëhej fjalë për trupa të gazore ose për të tille që nuk mund të vërtetohej se kanë përbërje të ngurtë. Tani, një ekip astronomësh europjanë vërtetuan egzistencën e një egzoplaneti në gjendje solide.

Qëkahmot, dijetarët janë të mendimit se një planet duhet të gjindet në gjithësi që ka siperfaqe të ngurtë për të mundur të zhvilloj një formë jete. Zbulimi i një plati të tillë do të ishte hap i madh përpara…

«Na jetojmë mbi shkëmb », spjegon drejtori i Observatirit ne thouring (D), bashkëzbulues i këtij planeti. « Shpërblim madhor, hasëm në Tokë », qenë fjalët e Didier Queloz-it nga Observatori i Gjenevës, udheheqës i këtyre ndërrmarjeve.

Pesë herë Toka e jonë

Nxehtësia tjkalon 2000°C në anën e ndriçuar, pasiqë largësia nuk është më e madhe se 2,5 milionë km. nga ylli i vet. Planeti mund të jetë i mbuluar në masë të madhe nga oqeanë lave. Kushtet e skajshme që mbretërojnë, « nuk lënë vend për krijim dhe zhvillim jete » nënvizon Zotëri Queloz. Sa për krahasim, Toka e jonë rrotullohet 150 milionë kilometër larg Diellit. Corot-7b gjindet rreth 500 vjetë  drite larg Tokës sonë ; një vit drite është i baras me « ca » 9600 miliardë kilometër : madhësia e ketij planeti  nuk ndryshon shum nga Toka. Rrezja e tij është afërsisht një herë e gjysem më e madhe se e Tokës, kurse masa e përgjithshme barazohet me diçka më tepër se pesë herë planeti ynë.

ap-afp

Opera në Zhürich,
30 maj 2009

Saimir Pirgu (i dyti nga e majta), në Opernaus, Zhürich

I ardhur vetëm për një ditë nga Parisi,  ku interpretoi me sukses të madh operën « Syrano de Bergerac » në krah të Placido Domingos, tenori i famshëm shqiptar, Saimir Pirgu u duartrokit mbrëmë (më 30 maj 2009) me ovacione në Opernaus të Zurich-ut, duke interpretuar rolin e Dukës së Mantovës në operën Rigoletto të G.Verdit, në krah të baritonit më të madh të epokës Leo Nucci dhe nën drejtimin e dirigjentit Nelo Fanti. Tenori shqiptar Saimir Pirgu, më i riu i gjeneratës së tij që ka mbrritur majat e suksesit, po bëhet dita-ditës më i dashur edhe për publikun zviceran.

Langenthal, Maj 2009: 

Promovimi i Fjalorit - Monument - të Z. Mehmet Elezi, shkencetar dhe ambasador i Shqipërisë në Zvicër... Salla e mbushur flet vetvetiu për interesin e treguar nga ana mërgimtarëve. Aromë të veçantë këtij promovimi i dha prania e shumë fytyrave me famë nga lemi të ndryshme të jetës shqiptare në botë. 

N.Jakurti  duke   përshëndetur të pranishmit

Mehmet Elezi gjatë promovit të Fjalorit...

Në përshëndetjen e tij të mrekullueshme, Z. Mehmet Elezi, sqaroi qëndrimin e tij dhe rolin e fjalorit që përpiloi me punë gati dhjetëvjeçare. "Nuk jam për përmbysjen e gjuhës standarde, por gjuthësesi jam për reformimin e gjuhës shipe dhe hapjen e saj në mënyrë që të thithen të gjitha pasuritë e mëdha që ka...."

Këtë, ta quaj manifestim dhe tribunë intelektualësh, e hapi Z. Mr. Nazmi Jakurti duke përshëndetur, të pranishmit në sallë e veçanerisht autorin dhe njërën ndër yjet me të shkëlqyera te këngës shqipe, Zonjën Vaçe Zela.

Në vazhdim, foli studiuesi Driton Kajtazi, që për këtë rast pat përgatitur, duhet të them, një studim mjaftë të qëlluar, pa formulime të modës së sotme snobiste që e hasim me shumicë andej këndej në shtyp, kështuqë të pranishmit duartrokitën disa herë oratorin.

Notat e muzikës shqiptare në dy raste mirë të qëlluara të mbrëmjes, të hedhura nga Arjeta dhe Hil Thaçi, ledhatuan ajrin dhe ndjenjat e mergimtarëve shqiptare.

Do të më ngelte një shprazëtirë nëse do të përfundoja këta rreshta pa përmendur punën e kamermanit Frrok Kolaj, i cili me një diskrecion të jashtëzakonshëm, pa prishur aspak qetësinë dhe rendin e mbrëmjes, përfundoi punën e tij pa bujë dhe pa shëtitje të panevojshme nëpër sallë... >>>

E Shtunë, 9 Maj 2009: 

Promovimi i romanit " PRESIDENTI I PLANETIT TË KUQ" të Bedri Dedjes

Sot në Geneveys s/Coffrane, (Neuchâtel), me rastin e pesë vjetorit të ndarjes nga jeta të Profesorit, Akademikut dhe shkrimtarit të shquar Shqiptar për fëmijë BEDRI DEDJA, LAPSh "Naim Frashëri me BSh te kantonit të Neuchâteli-it organizoi promovimin e librit të fundit të autorit , me romanin për femijë: " PRESIDENTI I PLANETIT TË KUQ"...

Bedri Dedja, babai i letërsisë shqipe për femijë

Zotërinjtë Mahir Mustafa, pastaj: Asllan Gjinovci - "Kujtime me autorin", Gani Demiri Ratkoceri - "Kujtime me Bedri Dedjen", Alfred Papuçiu - " Dy fjalë për autorin dhe për krijimtarinë e tij", Zonja Zaime Isufi - "Nga ditari im"... Interes të madh ngjalli fjala e vajzës së autorit, Zonja Edlira Dedja që shpalosi disa vlera  madhore edukative të librit "Presidenti i Planetit të Kuq".

Në këtë promovim, prezente qe edhe madheshtia e këngës shqipe Vaçe Zela që i dha hijeshi të posaçme kësaj ngjarje të rëndësishme në pasurimin e letërsisë son kombëtare.

Dhe në fund por me kënaqsi të veçantë them se këtë ditë promovimi e bënë akoma më të bukur fëmijtë, ata pra për të cilët dhuroi veprat më të bukura Bedri Dedja. Këta voglushë nga shkolla shqipe (Le Locle), me leximin e fragmanteve të romanit në fjalë si dhe me vallet e përgatitura nën kujdesin magjik të Enver Pajazitit, joshën publikun që nuk ndalej së duartrokituri i mrekulluar nga egzekutimi i shkëlqyer i valles shqipe..

Filolet

(Së shpejti, faqe biografike dhe analizë e veprimtarise së shkrimtarit më të madh shqiptar për fëmijë).

Prill, 2009 

U zbulua planeta më e vogël...

Ekipi i drejtuar nga Michael Mayor nga Observatoriumi i Gjenevës, zbuloi një planetë jashtë sistemit tone diellor.

Shkencëtarët bënë të ditur se kanë zbuluar egzoplanetën më të vogël gjer më sot dhe se kanë lokalizuar një tjetër egzoplanetë në të njëjtin sistem yjorë e cila mund jetë e mbuluar nga një oqean të gjërë.

Ekipi i dirigjuar nga michael Mayer nga Observatoriumi i Gjenevës zbuloi këtë planetë që ka masë vetëm dy herë më të madhe se Toka, pra kjo është egzoplaneta më e vogël e zbuluar gjer më tani në mesin e 350 të identifikuarave.. Këtë e komunikon ESO, organizatë evropiane për hulumtime astronomike nga gjysëmsfera e jugut.

Planeta detare

Kjo planetë u zbulua duke falemnderuar hulumtimeve me spektografin HARPS që është i lidhur me një teleskop 3,6m të gjatë i vendosur në Silla në Kili. Kjo planetë ka madhësinë e Tokës dhe mendohet se mund të ketë ujë. Gjithësesi është vërtetuar prezenca e hidrogjenit dhe oksigjenit në formë të ndarë. Besohet se këtu mund të ketë një oqean të madh që mbulon sipërfaqe shum të gjërë të planetës.

Kallnuer, 2008 

U zbulua një thesar i lashtë 2 000 vjeçar

U zbuluan 824 pjesë  të arta të prera nga Isenienët, popull ky që jetoi në qindvjeçarin e parë para dhe pas Erës së Re. Monedhat u gjetën të gropuara në mes të një lendine. Lashtësia e tyre përcaktohet të jetë e viteve 40 para ER gjer më 15 të shek. të parë. Vlera e tyre e tashme arrin shumën rreth  270 000 euro. Përndryshe dihet se Isenienët  janë të njohur me dhuratat që u bënin zotërve të tyre, duke lëne pasuri të mëdha në lumej ose kopshtije të shenjta. Sipas analizave të para, kjo vlerë e madhe ari do të jetë dhuratë e tubuar në qyp dhe gropuar në dhé. Ky thesar është zbulimi më i madh në Angli që nga viti 1849.

(monedha të lashta)

18:52 21.11.2008 

Ramasierja franceze me origjine belge Béatrix Beck, fituese e çmimit Goncourt 1952 pushoi nga jeta në moshën 94 vjeçare, lajmëroi mbesa e saj Béatrice Szapiro. Beck lindi më 1914 në Villars-sur Ollon (CH).

Béatrix Beck natën e kaluar në qendrën e të moshuarve ku jetonte pas pensionimit, në qytetin Sain Clair sur Epte (F).

Pas vehte la mbi tridhjet vepra, kryesisht romane por edhe disa tregime, poema dhe pjesë për radio.

U bë e famëshme me veprën "Léon Morin prift" me të cilën fitoi çmimin më prestigjioz francez për letërsi.

Një studim sygjeron se familja – bërthamë egzistonte që në Kohën e Gurit

Hulumtuesit nxorrën në dritë në qendër të Gjermanisë një varrezë të lashtë nga Koha e Gurit dhe që paraqet provën më të jetër për egzistencës e njerëzve që jetonin në gji të njëjtës strukturë të familjes bërthamë, e kjo, sipas një studimi të publikuar ne « Analet e Akademisë Kombëtare të shkencave të ShBA-s.

Varri i vjetër 4.600 vjetësh pëmban të ngelurat e një femre, të një mashkulli dhe dy të rinjve. Analiza e ADN tregon se punohet për nënë, babë dhe fëmijtë e tyre. « Unioni i tyre në vdekje sygjeron unionin e tyre gjatë jetës », nënvizojnë hulumtuesit.

Mjetet dhe eshtërat nga koha e gurit janë objekt studimesh nga gjatë kohë por dispononim me indisione të pakta mbi lidhjet shoqërore që egzistonin në mes të individëvetë kësaj përiudhe. « Me ngritjen e lidhjes gjenetike në mes dy madhorëve dhe dy fëmijve të varrosur bashkë në të njëjtin varr, na kemi ngritur prezencën e familjes bërthamë klasike në një kontekst parahistorik në qendër të Europës », nënvizon nënjë komunikatë, autori kryesor i studimit, Wolfgang Haak nga univerziteti i Adelaïde-s  në Australi.

Hulumtuesit kanë studjuar katër qendra funerale në Eulau, në Land të Saxe-Anhalt, dhe të  gjithat rrjedhin nga një periudhë e njejtë e përmbajnë të ngelurat e të riturve dhe të fëmijve. Shumë skeletë paraqesin shenja të plagëve, që do të thotë se ata, kanë qenë viktimë të një sulmi të dhunshëm.

Një copë prozhektili të gurit është gjetur në në brinjë të një femre, kurse një tjetër individ, kishte të thyer
kafkën. Të shumtë kishin plagë në pjesët e parme të krahëve dhe duarëve që do të thotë se janë munduar të mbrohen.

Hulumtuesit mendojnë se të mbijetuarit e sulmit janë këthyer më vonë  për të varrosur të vdekurit. Përpos familjes së zbuluar në varr, një tjetër varrezë përmbante të ngelurat e tre fëmijve, dy nga të cilët vinin nga e njëjta vëllazëri, të një nëne por që nuk ishte nënë e tyre ; ndoshta ishte hallë ose mjerkë, pohojnë shkencëtarët.

Ky ekip, gjuthashtu ka egzaminuar masën e stronciumin në dhëmbët e skeletëve. Ky element kimik tubohet në dhëmbë gjatë fëminisë dhe mund të shërbej si provë që tregon vendin se ku është ritur personi

Sipas Alistair Pike, shef i departamentit të arkeologjisë pranë univerzitetit të Bristol-it, sasia e stronciumit të gjetur sygjeron se femrat janë ritur në regjion të ndryshëm nga mashkujtë dhe fëmijtë. Pra, kjo është shenjë se «martesat » janë bërë në mes të grupeve të ndryshme, e  gratë shkonin te burri. Këto doke kanë luajtur rol të rëndësishëm në evitimin e njëgjakshmërisë deh kanë farkuar lidhje të farefisnisë në mes të bashkësive të ndryshme.

AP. (Marrur nga : Proceedings of the National Academy of Sciences - PNAS)

Agota Kristof  lindi në Hungari por në moshën 21vjeçare (më 1956) shkon në Zvicër dhe fillon të merret me shkrime nga 1972. Në këtë kohë shkruan drama për radio dhe teatër. Romani i parë i saj, "Fletorja e madhe", më 1987,  u dallua me titullin "Libri Europian". Kristof shkruan në frengjisht dhe veprat e saja janë të përkthyera në mbi njëzet gjuhë.

Shkrimtari i njohur amerikan, vdiq ditë e martë, në moshë 66 vjeçare: Lajmin e mësuam nga web-faqja e autorit..

Familja e vet ka notuar se vdekja e ka gjetur të martën, "pas një lufte të guximshme kundër kancerit" kanë shkruar familja në Blogun e tij.

Crichton , është i njohur edhe si sqenarist dhe produktor. Autor i serië "Urgjencat" dhe "Mistereve të Andromedit". Sukses të jashtëzakonshëm arrin me opusin në tri volume Zhyrasik Park (jurassic Parc).

M. Crichton lindi më 1942 në Chicago: Gjatë vitit 1962 shkruan romane për të mundësuar studimet e veta.

1969, boton Varieteti i Andromedit;
1979, realizim filmik i "Mondwest";
1993, S. Spielberg-u adapton për ekran "Jurassic Park"-un;

2008, vdes në Los angeles:

PRISHTINË: 
Poeti i shquar Enver Gjegjeku ndërroi jetë më 24 tetor 2008, në moshën 80-vjeçare. Më 26 tetor, ditën e shtunë, është organizuar ceremonia e përcjelljes së tij për në banesën e fundit

Ditën e shtunë Prishtina ka përcjellë me nderime për në banesën e tij të fundit poetin e mirënjohur kosovar Enver Gjegjeku, i cili dergjej prej disa ditësh. Poeti i shquar Enver Gjegjeku ndërroi jetë më 24 tetor 2008, në moshën 80-vjeçare. Burime nga Prishtina pohojnë se dy ditë më vonë, më 26 tetor, ditën e shtunë është organizuar ceremonia e përcjelljes ku familjarët, artistët dhe shkrimtarët e Kosovës i kanë shprehur mirënjohjen dhe nderimet për rrugën e gjatë e të mundimshme të krijimtarisë, por edhe të veprimtarisë së tij patriotike në shërbim të lirisë dhe pavarësisë së Kosovës. Burime nga Prishtina na informojnë se “u përcoll me shumë dhimbje dhe respekt poeti ynë i mirënjohur Enver Gjerqeku, njëkohëshisht anëtar i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës”.
(Dh.H)

Pasditja e së dielës, 26 Tetorit 2008, nuk kaloi pa lënë mbresa, për shum nga krijuesit dhe artdashësit me banim në Gjermani. Tashmë Lidhja e Krijuesve dhe Artistëve në Gjermani, me kryetar z. Martin Antoni Çuni, kanë krijuar një tradite letrare, ne lidhje me organizimet e këtyre.

Vetëm një jave pas takimit letrar dhe promovimit te librave te rinj, te autoreve Ali Sh Berisha dhe Sadik Krasniqi, një pasdite po aq dinjitoze dhe mbreselërese ishte dhe promovimi i dy librave të rinj të autoreve, Pal Sokoli dhe Shaban Cakolli, te cilët vinin përkatësisht me librat "Unazë Gjaku" (P.S) si dhe "Krisma e Fjalës" (SH.C)...

Autori Ilir Kadia, sapo ka botuar vëllimin e tij të tretë me tregime “Nata e tradhtisë së parë”. Në të janë përfshirë 20 histori të reja me një galeri tërheqëse të personazheve shqiptare, me emocionet dhe paradokset artistike të të cilëve, shumëkush nga qytetarët dhe lexuesit e pasionuar të letërsisë ndeshen përditë. Ky libër me tregime është i mbushur me persiatje filozofike mbi jetët dhe vdekjet, dashuritë dhe urrejtjet e secilit prej shqiptarëve që po jetojnë me intensitet të madh emocional, për disa dekada një mori ngjarjesh dramatike që po ua transformojnë mënyrën e jetesës dhe kuptimin e botës. Për Ilir Kadinë, kjo është një tjetër sprovë e kaluar me sukses në vëzhgimin dhe përshkrimin e hollë të ndjenjave njerëzore, të trazuara rëndë nga tundime dashurore, flirte dhe urrejtje, pasuri e varfëri, vrasje dhe lindje, madhështi false dhe rënime cinike. Ai e lë të lirë lexuesin të meditojë mbi historitë njerëzore që shkruan, duke i veçuar ato me një delikatesë të spikatur artistike nga një lumë i turbullt ngjarjesh dramatike, që kanë përmbytur në këtë tranzicion tronditës jetën e Shqipërisë dhe banorëve të saj. Veçanërisht, ky libër i tretë dallohet për notat e theksuara lirike, të cilat autori i qëmton me kujdes edhe në ndodhitë më brutale, teksa njerëzit mundohen me thonj të ndërtojnë një jetë më të mirë për veten, duke shkatërruar jetët e të tjerëve. “Nata e tradhtisë së parë” është vëllimi i tretë me tregime, që del në dritën e botimit nga ky autor brenda një kohe të shkurtër, pas vëllimeve të mirëpritura nga lexuesit dhe kritika “Flokë të lagur” dhe “Kontratë për kadavër”.