rmt                                                   seneka

Filozofi

Letėrsi

Krijimtari Poetė tė rinj Gojėdhana Kuvendi Lojėra flash Kush jemi  

Ballina

Shkrimtarė Shqiptarė

Histori Kombėtare

Rilindja

Letėrsia Bejtexhiane

Shkrimtarė tė huaj 

Nobelistėt

Foilozofėt Anglofonė

Filozofėt Arabė

Filozofėt Frankofonė

Filozofėt Gjermanofonė

Filozofėt Grekė

Filozofėt Romakė

Sofizmi

Stoicizmi

Fjalor

Portrete tė dalluara

Arkivi

Laureta Miftari:



Nga arti muzikor


Nicole Kuderli


Drejtė siteve:
Fjala
***Kuvendi***
Cartoon

Faqe tė reja:  
Gojėdhana shqiptare Albume tė vizitorėve



E drejta (gjysmake) e votimit

Propozime tė llojllojshme hasen vitet e fundit nė Perendimin e industrializuar mbi tė drejtėn e votimit pėr tė huajtė. Nga tė gjitha opcionet e propozuara, duke filluar nga anėt a majta, janė sa tė pavėnd aq edhe jashtė ēdo tė drejte tė mirėfilltė. Pėr mė tepėr, njė e drejtė e dhėnė tė huajve nė nivel komunal ngatėrron akoma mė tepėr situatėn politiko-shoqėrore pasiqė ndanė mė keq njeriun vendas (shih autokton) dhe "tė huajin" nė dy kutė tė ndryshėm. Njėri nga qytetarėt me tė drejtė komunale por i cunguar nė fushėn  mė tė lartė kombėtare (shtetėrore) e tjetri sovran i plotė. Projekt i kėtillė aktualisht ėshtė nė aprovim e sipėr nė Spanjė,  diēka e ngjashme nė Francė qėndron akoma si propozim-insistim i tė majtės dhe diskutimet janė nė vlim, nė Zvicėr aplikohet vende vende por kėtu kjo ēėshtje don njė studim tė veēantė pasiqė e drejta e votimit jepet drejtpėrsėdrejti nga komunat ose mė gjėrė nga kantonet e kjo shkakton njė tė drejtė tė ndryshme nė rrafshin politik federatif ku njėsitė mė tė vogla politike janė mė tė emancipuara se federata. Nė Norvegji nga 1978 : "tė drejtė vote dhe tė zgjedhjes nė votimet komunale dhe regjionale pėr rezidentėt  shtetas tė Unionit Nordik me kusht tė qėndrimit me kohėzgjatje prej tre vjetėsh…".  Teorikisht, nė SHBA tė huajtė nuk kanė tė drejtė votimi por nė tė vėrtetė ky problem ėshtė i rregulluar mė sė miri me ligj tjetėr. Kėtu tė huajtė me legalilizimin e qėndrimit e marin shtetėsinė dhe kjo pyetje rregullohet vetvetiu qė nė kėtė moment.

Ti kėthehemi Perendimit evropian ku pėrmenda se nė disa shtete, votimi nė nivele "tė ulta" ėshtė i akorduar e kjo shkėputė njeriun nė dyshė. Nė tė vėrtetė kjo lloj e drejte ėshtė vetėm njė marketing i ndyrė politik pasiqė e pėrkul njeriun nė qytetarė tė dorės sė dytė. Qytetarė nė komunė e jo qytetarė nė nivel legjislativ-shtetėror. Rezidenti i njė vendi ose ėshtė qytetar ose nuk ėshtė ; nuk mund dhe nuk duhet tė jetė i pėrgjysmuar pėr hatėr tė disa poenave politike nė vend dhe nė botė. Aq mė shum ėshtė vėshtirsuar situata nė shtetet qė formojnė BE. Kėtu gradualisht, mbisundon njė kakofoni tejet e rėndė pasiqė rezindentėt dalngadal, ndahen nė tri po dhe katėr qarqe hierarqike : rezidentėt nga BE-ja, tė tjerėt e mandej, kėta "tė tjerėt" nė qarqe kohore tė arritjes e pse jo edhe njė ndarje sipas regjioneve nga arrijnė (si rasti i qarqeve pėr akordiminin e lejes sė qėndrimit).

Sa i pėrket temės qė po shtjelloj, them se nga  momenti kur rezidenti paguan tatimet, ndėrlidhet me tė drejtėn e votimit nė nivel komunal e jo nė nivele tjera. Po pse?, tatimet a nuk i paguan si ēdo qytetarė tjetėr? Megjithate, kjo nuk ėshtė akoma plotėsim i normave pėr ti grumbulluar tė gjitha mundėsitė shoqėrore tė garantuara tė njė shteti. Kjo e drejtė kaplon njė morķ elementesh tė tjera qė duhet grumbulluar. Kėtu qėndron nė pikė tė parė elementi kombėtar e kjo ėshtė nyja kryesore e fitimit tė drejtės sė votės dhe nė kėto kushte largohemi nga feudalizimi  dhe pėrkeqėsimi i tė sė drejtės pėr votim tė selekcionuar nė kumunal e legjislatif. E majta evropiane nėse don tė krijoj kushte pėr barazim tė qytetarėve dhe rezidenėve tė tjerė, duhet tė kėrkoj dhe gjejė forma qė lehtėsoj marjen e shtetėsisė kėshtuqė, thash edhe  mė parė, ēdo kush fiton automatikisht tė drejtėn  pėr tė rrethuar njė PO, njė JO, njė deputet apo tjetėr mandat pėr kandidatėt e prezentuar nė fletėvotime.

Votimi ėshtė e drejtė e patjetėrsueshme e qytetarit dhe ajo i takon atij qė nga momenti kur ndjenė vehten pjesėtar trupi tė njė vendi gjeopolitik. Pra njohja e shtetėsisė ėshtė ajo qė duhet tė ju miratohet rezidentėve qė e dėshirojnė atė se e ndiejnė vehten qė janė praktikisht pjesė e shoqėrisė ku punojnė, shkollohen, lindin dhe krijojnė. Kėto formojnė njė njėsi shoqėrore me qytetarėt nė pėrgjithėsi dhe jo mozaik politik tė komponuar nga shkallėzime tė ndryshme me tė drejta gjysmake. Kuptimi njeri (person) dhe qytetar, nuk ndėrlidhen se kėto dy fjalė nuk janė sinonime e nga kjo vetvetiu nuk do tė ndalemi dhe tė akordojmė njė tė drejtė qė ndanė kualitativisht dhe bėnė klasifikimin e qenies njerėzore. Mospasja tė drejtė votimi kushtėzohet me elementin e ndjenjės sė mishėrimit me entitetin nacional e kur kjo ndjenjė ėshtė prezente, nuk duhet mė asesi tė manipulohet me nivele "komunale"  apo ēdo far lloj tjetėr tė drejte pėrveē asaj qė garanton barazi tė plotė dhe ndjenjė tė plotė tė pėrqafimit ligjor dhe shoqėror nė ēdo aspekt tė humanizmit qė duam ta arrijmė nė demokracitė perendimore dhe gjithkah gjetiu nė botė.

Votuesi ėshtė sovran, sovraniteti nuk ėshtė asnjėherė i pėrgjysmuar ose i kushtėzuar me lokalizma dhe qarqe tjera spektrale politike.


 

Horoskopi javor
Quizz, Scrabble, Lojra tė tjera...

------------------------------
-

Shkrimtarėt  bashkėkohorė    
shqiptarė 

Abdylazis Islami
Ali Daci
Ali Podrimja
Arif Molliqi
Azem Shkreli
Bedri Dedja
Besnik Camaj

Bujar Plloshtani
Dh. Pojanoku
Din Mehmeti
Esad Mekuli
Jeton Kelmendi
Hajdar Salihu
Haxhi Kraki
Ismet Rashiti

M. Blakaj
Nermin Vlora-F
Pal Sokoli
Sadik Krasniqi
Sevdije Rexhepi
Shefqet Dibrani
Vasil Tabaku

Shkrimtarėt 
shqiptarė - gjysma e parė e shek. XX

Ali Asllani 
Faik Konica  
Fan S.Noli   
Gjergj Fishta
 
L. Poradeci
Migjeni
Sterjo Spasse

Rilindasit

Asdreni 
Filip Shiroka
J. De Rada
Naim Frashėri  
Ndre Mjeda   
Sami Frashėri

Bejtexhinjt 

H. Z. Kamberi  
Muhamet Ēami   
Nezim Frakulla   Selejman Naibi
Tahir Ef. Lluka

Shkrimet e para tė gjuhės shqipe

Gjon Buzuku

Citate dhe Proverba 

Posta e citateve

Portali i citateve | Altruizmi-egoizmi | Besimi | Dashuria | Filozofia | Fėmijėt | Fjalėbutėsia | Gruaja | Lakmia | Lumturia | Mbi vetitė | Mėdyshja-ngurrimi
 
Miqėsia
| Mosha | Paragjykimi | Rrena | Xhelozia | Tė pandara | Optimizmi-pesimizmi


| Shkruaj Artikull tė ri | Plotėso artikullin e sipėrm | Dėrgo citatReagim ndaj artikullit |

© Tė gjitha tė drejtat e rezervuara.
Copyright © 2007 [ http:// www. filolet.com ] Tous droits réservés.
Révision : 25 Jul 2010 01:05:43 +0200 .