Filozofi
     dhe
letėrsi

__histori kombėtare, vėshtrime, debat__

Ballina

Letėrsi

Filozofi

Histori

Opinione

Intervista

Citate

Kritikė

 

Histori

1

2

 


   

PELLAZGĖT STĖRGJYSHĖRIT E SHQIPTARĖVE (II)
 
Shkruan:
Semi Hebibi

 

 

5000 vite para Krishtit filloi njė jetė ku njerėzimi u ndal dhe nuk jeton mė nė mėnyrė primitive dhe me kėtė fillojnė ngulmimet e para tė banorėve dhe shndrohet organizimi i jetės shoqėrore kolektive qė njihet si periudha e Summerėve nė Irakun e sotėm. Nisur nga njė summer qė kisht njė familje tė madhe, punonte me gjithė fuqitė tė ndėrtonte tre shtėpi dhe me tė drejtat e Summerėve ai merrte titullin “Lugan” (mbret).

Kjo fjalė te populli shqiptar ekziston si “Lugat” kuptimin e ka tė Luganit se edhe ai punonte natė e ditė.

Mė shek.XIII para erės sonė u shkatrua Myqenia e mė pas Troja. Sipas shkrimeve tė shkencės Akademike Angleze merret se ndėr sunduesit mund tė ishin “See Völker Illyrer”

“Stėrgjysherit e shqipėtarėve d.m.th. janė Pellazgėt”[1]emra tė ndryshėm nė Greqinė e vjetėr dhe gjethkund nė Ballkan e Azi (PELAZGOS, PELAGON, ASPELGOS, ASPELGIA, DEUKALION, POLIDENKES etj, etj,) tė cilėve u bėhet etimologjia dhe shpjegimi vetėm me anė tė gjuhės shqipe[2].

 

Harta e Perandorisė (vendbanimeve) Pellazge      

Njė ditė lexoja retorikėn e Aristotelit, filozofit nga Stagjera. Duke lexuar arrita deri nė kapitullin e pestė. Nė kėtė kapitull bėhet fjalė mbi Lumturinė dhe mbi elementet qė e pėrbjnė. Filozofi, duke shqyrtuar natyrėn e lumturisė, thotė se njė nga elementet e saj ėshtė dhe fisi i mirė (EUGJENEIA).

“Fisnikėri ėshtė pėr njė komb ose pėr njė qytet, kur tė parėt dhe prijėsit e tyre janė autoktonė ose shumė tė vjetėr dhe kanė rrjedhur prej tyre shumė njerėz, qė janė pėr t’u pasur zili.

Kėtu qėndrova. E ndėrpreva leximin e mėtejshėm. Nisa tė mendohem e tė them me vete... Ne qė quhemi shqiptarė a i kemi cilėsitė e Lumturisė, a jemi d.m.th.autoktonė dhe tė vjetėr? Banojmė kėtu ku jemi sot prej kohėsh parahistorike, prej kohėsh qė s’mbahen mend, apo kemi ardhur nė kohėt historike si bullgarėt, sėrbėt etj?

Vallė kemi pasur dikur burra tė shquar qė kanė bėrė vepra tė admirueshme, vepra qė t’u kesh zili? Kėto mendime nė formė pyetjesh dita ditės bėheshin mė tė ngulura dhe  tė paprera, kėrkonin nga unė t’i pėrvishem studimit dhe gjurmimit pėr tė gjetur zgjidhjen e tyre.

E kur po mendohesha se ē’rrugė tė ndjek mė erdhėn ndėr mend ato qė shkruan profesori i historisė Spiridon Lambros, i cili shkruan edhe kėto: “Kush do na thotė pėr banorėt e parė tė Greqisė?

Kush do t’i verė emrin atij qė e shkeli i pari tokėn e papunuar tė Greqisė, birin (pa asnjė ndihmė) e natyrės qė u gjet nė mes tė pyjeve tė harbuara, tė maleve plot me egėrsira, shpellave, tė ujrave qė mbysnin tokėn, tė kėnetave plotė sėmundje tė Greqisė e gjetkė?

Historia nuk ja din emrin. Sikundėr foshnja lindėn dhe vjen nė botė pa emėr, gjerė sa tė ēfaqet nuni (pėr t’ja vėnė emrin), kėshtu edhe popujt jetojnė nė histori pa emėr, gjer sa tė dalė shpesh herė fqinji ose armiku, qė t’u japė emrin e parė.

Shumė herė kalojnė shekuj tė tėrė, gjerė sa tė jepėt ky emėr, gjerė sa njė popull tė njihet me popuj tė tjerė, gjerė sa tė fitojė rėndėsi historike.

Kėto sėrė shekujsh, pėr tė cilėn historia hesht, do tė mbetej pėrgjithmonė e mbuluar me mbulesė tė errėt, nė qoftė se shkenca tė tjera, arkeologjia parahistorike dhe gjuhėsia, nuk do tė merrnin pėrsipėr tė heqin tė paktėn njė kėnd tė kėsaj mbulese. Kėto shkenca hapin si me kyē magjik misteret e kohėve shumė tė lashta”. (Historia e Greqisė, Vol. I, faqe 19, Athinė 1886)

Edhe studimi dhe kėrkimi ynė mbėshtetėt mbi burime tė vjetra: Mbi shkrimtarėt e vjetėr grekė dhe latinė dhe mbi gjuhėn shqipe, qė ėshtė kyēi i zgjidhjes sė kėtyre ēėshtjeve. Por me siguri se pėr njė punim shkencor ėshtė njė pėrkushtim mė i madh i nevojshėm dhe atė kosultimi i shumė Literaturave tė ndryshme qė u pėrkasin periudhave tė ndryshme kohore, me qėllim qė tė ketė saktėsi burimore dhe atė tė pasur[3]


[1] Shqiptaqėt dhe problemi Pellazgjik. SPIRO N. KONDA, fq. 325,  Tiranė 1994

[2] Vep. e cit. fq. 327

[3] Shqiptaqėt dhe problemi Pellazgjik. SPIRO N. KONDA, fq. 19,  Tiranė 1994


Nga i njėti autor:

Ēėshtja Ēame 1913 - 1945

DĖBIMI I SHQIPTARĖVE NGA KRAHINA E ĒAMĖRISĖ 1913-1940

KOMISIONI KUFITAR DHE PЁRPJEKJET PЁR ĒAMЁRINĖ (III)

DĖBIMI I ĒAMĖVE NGA VITI 1940-1945 (IV)

NGRITJA E SHKOLLAVE SHQIPE NĖ ĒAMĖRi (V)

ĒAMĖT PAS LUFTĖS SĖ DYTĖ BOTĖRORE (VI)

PĖRFUNDIMI (VII)


BOSNA DHE HERCEGOVINA (1)

PELLAZGĖT STĖRGJYSHĖRIT E SHQIPTARĖVE (II)

Fiset Pellazge qė pėrbėnin Mbretėrinė Iliri (3)

DYNDJET E SLLAVĖVE NĖ SHEK. VI-VII

Shėnime pėr autorin e titujve tė mėsipėrm, Semi Hebibi


Filozofi
 
dhe
letėrsi

histori
tradita
vėshtrime
debat

citate
intervista
letra hapura
botime reja

  

 
 

 
 
 

Filozofi
         dhe letėrsi

|Citate dhe proverba| |Citate sipas autorėve| |"Xhevahire" nga Reis Mirdita|

Altruizmi-Egoizmi Dashuria Edukata Gruaja Mali Natyra Qesėndi
Arsimimi Dashuria (II) Ėndėrrat Humori Mėdyshja Ndryshimi Rrena
Art-Dhunti Dashuria (III) Fėmijėt Imagjinata Miqėsia Nga-fėmijėt Skamja
Besimi Dashuria (IV) Filozofia Inteligjenca Mosha Nga-Vizitorėt Vetitė
  Dituria Fjalėbutėsia Jeta Motivimi Optimizmi Vjedhja
  Drejtėsia Frymėzimi Lakmia Muzika Paqa Xhelozia
      Lotėt   Paragjykimi Tė-pandara
      Lumturia      
____histori kombėtare, vėshtrime, debat, politikė, letra tė hapura____ © Tė gjitha tė drejtat e rezervuara.
Copyright © 2007 [ http:// www. filolet.com ] Tous droits réservés.
Révision : 28 nov. 2012 14:06:32 +0100 .