| |
Fjalor (K-Zh)
A-J
K
kablik,
kabliqe (sh), (nė disa vise, kabliē) enė druri pėr krypė
(postuar nga Sylė Goēi-Junik)
kaltėr,
ngjyrė
qielli, mavi (turq),
blu
karvajat (vetėm nė shumės), ditėt kur
bagėtia ngjitet nė bjeshkė ndėr stane. Nga kėtu edhe "Nata
(Netėt) e Karvajave", festė e daljes nė bjeshkė kur edhe
shtrohen darka tė mėdha pėr familje e miqė (postuar
nga Sylė Goēi-Junik)
kanatierė, 1.
veshje e brendshme pėr pjesėn e sipėrme tė trupit pėr mashkuj, 2.
kostum banje
kasnec,-i
sh.
ė(ėt)
telall, lajmėtar nė kohėn otomane qė
sillte lajmet ose urdhėrat nga mė lartė (Postim: A. Laēi, Paris)
kmesė, a,
-lloj mjeti per prerje te drurit (pėr krasitje psh), ndryshe nga sopata
(F.I)*
kėrblik-ė,
kukėz, krutė, baston (turq.)
kėrr, tokė jopjellore, tokė e ēveshur
kėrsh,-a, shkėmbij, gurėz tė mėdhenj, vise shkėmbore (nga
Z Bajramaj - Kosovė)
kėrshlla,-ja, ndėrtesė madhe (me gurė), kėshtjellė; 2. kazermė (A.A.
Tetovė)
kokoreē,
zorė tė
thurrura tė qengjit nė formė bishtaleci dhe tė garnuara me mėlēi e
tė fėrgura nė fėltere (gatitje shqiptare)
(postuar nga Pandeli Liēo - Vlorė)
kotar,-i,
vend
ku vendosen delet gjatė natės.Mund te jetė i thurur nga thupra /
filiza tė drurit tė lejthisė ose tė ahut, por mund tė jetė i ngritur
edhe me dėrrasa, gurė etj.
kryeplak,u, i parė i njė fshati, i njė qyteti, prefekt
kryesi, a, pari, udhėheqėsi, presidencė
ose
prezidencė
kryetar,i,e, ai qė kryeson, president
ose
prezident
kumlak,
u, fėmij
i pasalindur e gjer
nė tre muajė.
(F.I)*.
kupė,
kupa, enė druri pėr tė bartur ushqimin e ditės. Pėrdorej me
shumicė nga barinj dhe bujq
kuvend,i, 1. bisedė e rėndėsishme 2. organ demokratik,
parlament
kuvendar, pjesėmarrės nė kuvend, parlamentar |
L
laper,-i, rrugaē i imė, njėri qė sillet poshtė e lartė pa
asnjė nevojė
lapėr,a, 1. fletė, 2.gjeth, 3. pjesa e jashtme e veshit, lapra e veshit (postuar
nga A.A. Tetovė)
langar,-i qen endacak dhe jo i vyeshėm (pezh: njeri qė
sillet rrugėve)
livere, njeri i veshur keq, i leckosur, leckaman (F.I)*.
lozė, bot. rricė, lozė tė hardhisė,
tė kungullit, shalqinit, pjepėrit (fig.lėshoi lozė, u vendos, u
pėrhap)
lugaveshi (Forficula auricularia), insekt shum i uryer;
(1-2cm,ngjyrė gėshtenje nė tė zezė) del mė tepėr natėn pėr tė
kėrkuar ushqim dhe ėshtė plotėsisht i parrezikshėm pėr njeriun
perkundėr gojėdhanave se hyn nė vesh dhe zė vend aty pėrgjithmonė
dhe kėshtu dėmton dėgjimin. |
LL
| llapush,i,e, njeri trupmadh por mendjevogėl, kokėtrashė (fjalė
fyese) |
M
madhor,e, i ritur, qė
ka kaluar rininė e hershme, mazhor
mijėvjeēar,i,
1. periudhė kohore; 1.moshė, milenium
mitur (i,e)1. i vogėl;
2. tepėr i
ri nė moshė; 3. kalama,
minor,e
munafik-u, (ar) poshtėrsi; njeri ngaterrestar dhe rrenavec (latinizėm;
hipokrizi, hipokrit) |
N
ndjeshėm
(i, e), sensibil,e
ngallmon,
njeri qė bartė fjalė, shtisė (F.I)*.
ngecje, ngadalsim, ecje pas, regres
ngjarje, ndodhi, eveniment |
NJ
O
odė
e zjarrmit, kthinė qė pėrdoret vetėm pėr tė
gatuar (pėr magje)
ollog (ollogj), i mbetur nė shtrat nga sėmundje e rėndė dhe e
gjatė; invalid i rėndė (ka ra ollog) |
P
palaré-ja, lloj
tryeze e drurit, pa kėmbė, qė shėrben(te) pėr tė gatuar pite me
miell misri
pakicė-a, nė
numėr mė tė vogėl se tė tjerėt, minoritet
pėrderės-i, lypės, (qė lypė derė mė derė), (Postuar
nga Martin Mato - Tiranė; fjalė e dėgjuar nga prindi Jakup
Mato, fshati Fterrė mbi Borsh
nė bregdetin ionian).
pėrparim-i, zhvillim , ecje pėrpara, prosperitet
pispilit, lakėr e grirė dhe miell misri tė erėzuara dhe tė
pjekura nė furrė
(P. Liēo - Vlorė)
poēe, vorbė e bėrė enkas pėr zierje tė groshės (Postuar
nga Pandeli Liēo - Vlorė)
poras/ė,-a
(sh.-at)
grip,
rrufė, sėmundje stinore ngjitėse zakonisht jo e rrezikshme (shėnuar
nė Gradec,
1968)
prani-a, prezencė,a
pusht-i, ngashnjues
i pacipė (mashkull i paturp e i sėmurė pas seksit) |
Q
qethėtar-ė,
zejtar pėr qethje tė dhenve, ai qė qethė dhentė. (postuar
nga Sylė Goēi-Junik)
qeshkek-u,
ėmbėlsirė
e pėrgatitur
nga gruri i shtypur dhe e zier mirė
me qumėsht
dhe e sheqerosur.
Embėlsirė
tradicionale dasme edhe nė
ditėt e sotme
nė
Opojė.
Nė
disa vise
quhet hashure
(F.I. Prizren)*
qiler,
i, oda e nuses dhe e dhėndėrrit,
gjerdek
qilur, i, pjesė e shtėpisė nė tokė, bodrum
qindvjeēar,i, 1. periudhė kohore 2. moshė (shekull-or)
qyski, a, - profil i trash nga ēeliku qė pėrdoret
si lloz (F.I)* |
R
RR
rros/ė,-a
- jetesa;
mėnyra se si jetojmė, pėrfshi kushtet familjare dhe materiale nė
tėrėsi (N.Hajdini - Kėrēovė) |
S
sepet,
i, - lloj shporte e rrumbullaket e thurur nga filizat e rinjė tė
drurit tė rakitės dhe pėrdorej pėr ruajtjen e bukės , kurse nė nė
disa vise edhe pėr bartjen e gjėrave (pemė, perime etj) ushqimore nga
tregu. (F.I)*
setre,
pallto, pjesė e epėrme e kostumit
skėrkle,(m-f)
(sh.-a),
njeri
me trup tė gjatė dhe tė hollė (qė tejkalon dukshėm
mesataren) e tė kėrrusur; nė raste tė shumta ka kuptim tejet
pėrbuzėz (dėgjuar nė Shkup, Prizren, Tetovė dhe Gostivar (shėnoi:
Filolet) |
SH
shana
(fjalė e
pandryshueshme),
shumė tė hollash e vėnduar bast nga lojtar i tretė nė bixhoz, duke
parashikuar fitore ose humbje tė njėrit nga lojtarėt aktif nė atė
moment
shpi e zjarrmit (shpizjarrmi),kthinė,
kuzhinė verore, zakonisht e ndėrtuar nė oborr larg shtėpisė sė banimit
shtazarak,e, njeri i mbrapsht, gjest i egėr, i pamėshirė, bestial,e
shumicė,a, nė numėr mė tė madh se tė tjerėt,
mazhorancė |
T
talugė,
a f. (shum. at)
karrocė me katėr rrota e tėrhjekur nga kuaj apo qé (filolet)
pėrdoret nė Pollog)
testi
, a, -enė nga argjili pėr
ruajtjen dhe pirjen e ujit, shtambė. (F.I)*
tojė,-e,
lidhėse pėr
kėpucė e openga
(postuar nga A. Abdullahu - Tetovė)
tokmak,-u, ė(t)
Ēekiē i madh nga druri e qė pėrdoret nė stane (kasolle tė
deleve ) pėr rregullimin e torishtes. Kjo fjalė haset edhe si mbiemėr
cilėsor fyes pėr ndonjė njeri kokė trashė e qė nuk kupton. (F.I)* |
U
V
vajgur,-i,
petrol,
naftė
veksh,-i,
lloj vorbe me dy dorėza
vėzhgim,-i,
pėrcjellje me sy e me tru, observacion
vėzhgues,-i,e, ai qė pėrcjellė njė diēka, qė vėzhgon,
observator
vendkalim,-i,
pasazh
vrī-ja, fushė, rafshinė (postuar
nga Sylė Goēi-Junik)
vrītar, banor i rafshit;
fushjan (postuar
nga Sylė Goēi-Junik) |
X
XH
xharr,-i, mantelė pėr femra, e gjatė e me ngjyrė tė zezė, qė
bahej gjer nė fillim tė shek xx
xhoka,
veshėmbathje tė leshta (shajak) (Postuar
nga Pandeli Liēo - Vlorė)
xhokaxhi,-u,
qė qep xhoka, robaqepės (Postuar
nga Pandeli Liēo - Vlorė) |
Y
Z
zavall,-i
(shum. e(t), telashe,
bela; fig. hall dashurije, i dashuruar ("mė ka zėnė
zavalli...") ndyrė, fėlliqur (pėr vend)
zdranc,-a (pėrdoret vetėm shumėsi) totaliteti i organeve tė
tretjes te njeriu dhe te kafshėt (Shėnoi
RM nė Gradec, 1971) |
ZH
zhyll, ndyrė, fėlliqur (pėr vend) (Postuar
nga Sylė Goēi -
Junik)
zhyllan,-i,e,
i (e) ndyrė, fėlliqur, papastėr (fjalė fyese) (Postuar
nga Sylė Goēi -
Junik) |
Me ngjyrė tė kuqe janė dhėnė fjalėt
qė nuk kėshillohet tė pėrdoren.
(F.I)* Postime tė Zotėri Ferik
Imeti, punėtor arsimi nga Prizreni: "Fjalė tė rralla nga thesari i madh
kombėtar nė trevat e Opojės dhe Prizrenit".
A-B-C-Ē-D-DH-E-Ė-F-G-GJ-H-I-J
| |
|
