Filozofi
     dhe
letėrsi

__histori kombėtare, vėshtrime, debat__

Ballina

Letėrsi

Filozofi

Histori

Opinione

Intervista

Citate

Kontakt

 

 Filozofi  

   

Charles Fourier
(1772-1837)

Nga:

R. Laēi

 

 

Charles Fourier (Sharl Furie), lindi nė Besanēon (Bėzanson) nė njė familje tė pasur dhe pasiqė kreu studimet u pėrqėndrua nė Lyon. Revolucioni e dėmtoi gjer nė shkatėrrim, kėshtuqė ai u detyrua tė punoj  njė kohė tė gjatė me rrogė nė tregti. Duke nisur nga viti 1830, arrin t’i jepet plotėsisht tė shkruarit dhe  nxjer nė dritė veprėn e tij tė parė me mendime dhe stil plotėsisht vetanak.

Vepra e tij e e ditėve tė para, ėshtė njė program i ekonomisė sociale dhe harmonisė sė pėrgjithshme, «Teoria e katėr lėvizjeve dhe e fateve tė pėrgjithshme» (Théorie des quatre mouvements et des destinées générales (1808), program apo ide qė e zhvilloi mė tej nė « Botä e Re industriale dhe shoqėrore » (1829) Nouveau Monde industriel et sociétaire), si dhe nė « Traktat i asociimit domestik bujqėsor » (1822) Traité de l'association domestique agricole.

Filozofia e Fourier-sė

Nė rradhė tė parė, pėr Fourier-in blerėsi – i nevojshmi ėshtė gjithėmonė viktimė i grabitur e i vjedhur. Punėtorėr relizojnė njė rendiment tė pėrgjysmuat nga ajo qė arrihet tek ata qė janė pronarė. Konkurenca ėshtė e dredhake dhe e rrejshme. Pėrtacia  vlon e ēdokush kėrkon lumturi nė  dembeli ose nė punėsim nėpėr vėnde tė rezervuara pėr klasėn e pasur. Varfėria, nuk lind vetėm tek shoqėritė e vrafura, ajo mė tepėr lind te civilizimet e pasur ku tė kamurit nga friga por sidomos nga dėshira pėr pasurim, ndihen tė varfėr pėr diē qė ju mungon e tė varfurit janė tė varfur pse nuk kanė asgjė. Njė mekanizėm shoqėror ku do tė mbretėronte morali, drejtėsia dhe e vėrteta, puna  do tė paguhej nė mėnyrė adekuate dhe pas dredhira, aty, ai popull do tė arrinte lumturinė e duhur e puna, ēdo funkcion, do tė ishin tėrheqės pėr tė gjithė.

Utopizmi i Fourier-sė

Sistemi shoqėror i Furier-sė bazohet nė njė “rregull sipas rėndėsisė”. Tė gjithė pjesėtarėt pa pėrjashtim moshe dhe gjinie, kaplohet nė rradhė sipas “shijes” sė tyre, sipas kapaciteteve, karakterit dhe pasioneve qė kanė. Ēdo falangė,  pėrmbėhet nga 1.500 gjer mė 2.000 personė tė ndėrlidhur mes vehte ku interesat janė tė kryqėzuara mes vehte e jo kundėrshtim. Ēdo aktivitet ėshtė i rregulluar sipas dėshirės dhe aftėsisė sė personit. Punėt e pėrkohshme kryhen me ndryshime tė personelit, tė cilėt bartėn nė njė punė tė ndryshme pėr njė kohė tė caktuar, kėshtuqė, mėnjanohet mbėrzia e shtohet gjallėria nė punė. Banesat dhe ushqimi janė nė bashkėsi  nėpėr  “Phalanstčre”. Rrogat  janė tė bazuara nė bazė tė kapitalit dhe talentit. Detyrat janė  gjithėmonė tė alternuara me qėllim tė ritjes sė tėrheqshmėrise ndaj punės dhe rolit tė dhėnė.

 

Bergson
Calvin
Camus
Diderot
Fourier
Gaboury
Montesquieu
Pascal
Rousseau
Voltaire
 

Filozofi
 
dhe
letėrsi

histori
tradita
vėshtrime
debat

citate
intervista
letra hapura
botime reja

 
 
 

 
 
 

Filozofi
         dhe letėrsi

|Citate dhe proverba| |Citate sipas autorėve| |"Xhevahire" nga Reis Mirdita|

Altruizmi-Egoizmi Dashuria Edukata Gruaja Mali Natyra Qesėndi
Arsimimi Dashuria (II) Ėndėrrat Humori Mėdyshja Ndryshimi Rrena
Art-Dhunti Dashuria (III) Fėmijėt Imagjinata Miqėsia Nga-fėmijėt Skamja
Besimi Dashuria (IV) Filozofia Inteligjenca Mosha Nga-Vizitorėt Vetitė
  Dituria Fjalėbutėsia Jeta Motivimi Optimizmi Vjedhja
  Drejtėsia Frymėzimi Lakmia Muzika Paqa Xhelozia
      Lotėt   Paragjykimi Tė-pandara
      Lumturia      
____histori kombėtare, vėshtrime, debat, politikė, letra tė hapura____ © Tė gjitha tė drejtat e rezervuara.
Copyright © 2007 [ http:// www. filolet.com ] Tous droits réservés.
Révision : 28 nov. 2012 14:06:32 +0100 .