rmt                                                   seneka

Filozofi

Letėrsi

Krijimtari Poetė tė rinj Gojėdhana Kuvendi Lojėra flash Kush jemi  

Ballina

Shkrimtarė Shqiptarė

Histori Kombėtare

Rilindja

Letėrsia Bejtexhiane

Shkrimtarė tė huaj 

Nobelistėt

Foilozofėt Anglofonė

Filozofėt Arabė

Filozofėt Frankofonė

Filozofėt Gjermanofonė

Filozofėt Grekė

Filozofėt Romakė

Sofizmi

Stoicizmi

Fjalor

Portrete tė dalluara

Arkivi

Laureta Miftari:



Nga arti muzikor


Nicole Kuderli


Drejtė siteve:
Fjala
***Kuvendi***
Cartoon

Faqe tė reja:  
Gojėdhana shqiptare Albume tė vizitorėve



 

Dhuna


S.Miftari

  Shkruan:
Laureta Miftari
 

Nėse dhuna, si qė thomi shpesh ėshtė instink natyror dhe kusht pėr dominim dhe afirmim mbi tjetrin e pra,  kusht i egzistencės fizike, nuk mund tė lejojmė qė ky instinkt tė mbisundoj akoma nė jetėn e njerėzimin pasiqė pulsionet e tilla janė, qė me daljen e njeriut nga shpella, tė dėmshme pėr tė gjitha palėt dhe me kalim tė shekujve dhuna  bėhet gjithėnjė e mė shum, formė e egėrsisė sė panevojshme, tė ushtruar dhe e servuar individėve dhe mė gjerė gjer nė nivele kombėtare-etatike si nevojė pėr mbrojtje tė njė ashtuquajture vlerė shoqėrore-politike e fetare. Dhuna e karakterizuar si katastrofė thjeshtė e ardhur nga natyra si element i lėvizjeve nė tė, nuk mund tė barazohet e as tė krahasohet me dhunėn historike tė panevojshme tė paramenduar dhe thurrur nga vet njeriu pėr pėrfitime egoiste dhe qė shkaktojnė dhimbje tė hatashme mbi tjetrin. Logjika e sė drejtės shtetėrore dhe hyjnizimeve kombėtare qė shkaktoi shkatėrrime dhe vrasje masive  e gjer ēfarosje tė tjetrit nuk zė vend nė asnjė shkallėzim krahasues me natyrėn dhe rrjedhat e saj. Kjo dhunė, ėshtė e njohur se rrjedh  nga kombinimi i forcės dhe retorikės dinake tė shtetit por dhe institucionve mė tė vogla shoqėrore, kuptuar kėtu edhe familjen, pėr tė shėrbyer interesat e caktuara tė dhunuesit.

Pėr ne, nuk ėshtė e rėndėsishme tani tė trajtojmė dhunėn e bashkėlindur dhe atė tė fituar se  dhuna nga do qoftė ta ketė pikėnisjen,  pjellė ekstremizėm, luftė, shkatėrrim e dhėmbje. Duke u nisur nga kjo, duhet kėrkuar me ngulm  rrugėt dhe proceset pėr edukim cilėsor qė nėnkupton tolerancėn, paqėn  bashkėjetesen dhe dashurinė. Jeta shoqėrore, nė raste tė ndryshme ka nevojė pėr represion ėshtė fakt, por, asnjė represion nuk guxon tė kalojė nė dhunė eksesive qoftė edhe pėr ndėrprejen e izolimin e autorit – autorėve tė dhunės.  Paedukata, lakmia, padurimi, obsesionet, dallimet midis njerėzve dhe shteteve janė pikėnisje tė dhunės pas sė cilės nganjėherė ėshtė mė lehtė tė kapesh se ti kundėrvihesh prandaj dhe ėshtė mė e guximshme kundėrvėnia se tolerimi i saj. Ku tė kėrkojmė guximin dhe formėn mė tė sukseshme pėr tė ērrėnjosur dhunėn ? « Edukimi fillon njėzet vjetė para se tė lind fėmia », dhe ky ėshtė burimi mė begatshėm pėr tė ju shmangur dhunės. Njė edukim i brezėrave i bazuar nė parime tė shėndosha humane « prodhon » njerėzimin me vlera dhe ndjenja cilėsore qė mėnjanon dhunėn  fizike dhe verbale. "Ėshtė gjithashtu e rėndėsishme qė pėr ēdo fėmi, pėr ēdo adoleshent tė mėsoj tė qeverisė agresivitetin e vet nė atė mėnyre qė tė mos shėndrrohet nė dhunė"*.

Ēdonjėri prej nesh, do tė pranoj atė qė e quejmė vartėsi shoqėrore, vartėsi nga njėri tjetri e pėr njėri tjetrin nė relacion njeri-njeri ; njeri - botė shtazore ; njeri – botė bimore dhe njeri natyrė e vdekur e anasjelltas. Ky princip i mospėrjashtimit tė relacioneve tė parapėrmendura shterė burimin e dhunės qė nė rrėnjėt e saj. Kjo ndėrpret edhe burimet tjera tė thjeshta  tė dhunės sepse parandalon ngritjen e idesė sė tė drejtės totale dhe tė fajit  apo tė padrejtės totale nė marrėdhėniet e individit apo grupit me botėn e jashtme.

Kjo edukatė sa mė shumė tė jetė e praktikuar do tė ndihmojė nė ngritjen e lirive tė vėrteta dhe ruajtjen e dinjitetit vetanak, familjar dhe kombtar nė nivel botėror. Dialogu, demokracia dhe  tė drejatat e njeriut do tė kenė vendin e merituar nė shoqėri. Ēdo dėshirė pėr tė vendosur « tė drejtėn time » duke vrarė e pėrdhunuar vlerat e tjetrit do tė ndėrpritet nė zanafillė dhe skajshmėria do tė ndėrpritet nga vet edukimi i guximshėm qė tė guxojmė tė mos pėrdorim dhunė se ėshtė shumė ma e lehtė dhuna se sa kundėrshtimi i saj. A nuk themi shpesh se paqa ndėrtohet me paqė ?! A nuk themi se dhuna pjellė dhunė ?!
Tė mbjellim paqė, qė tė korrim paqė !

*Petitclerc, Jean-Marie. 2004. Enfermer ou éduquer. Les jeunes et la violence. Paris : Dunod. faqe 18.

 

NGA E NJĖJTA AUTORE:

Altruizmi
Dhuna
Egoizmi
Konflikti
Lumturia
Mėsimi
Vartėsia
Vartėsitė qė na sundojnė
Vetmia
Vuajtja



Ballina


Ballina                                                                                                                                                                                            Kreu i faqes

Portali i citateve | Altruizmi-egoizmi | Besimi | Dashuria | Filozofia | Fėmijėt | Fjalėbutėsia | Gruaja | Lakmia | Lumturia | Mbi vetitė | Mėdyshja-ngurrimi
 
Miqėsia
| Mosha | Paragjykimi | Rrena | Xhelozia | Tė pandara | Optimizmi-pesimizmi


| Shkruaj Artikull tė ri | Plotėso artikullin e sipėrm | Dėrgo citatReagim ndaj artikullit |

© Tė gjitha tė drejtat e rezervuara.
Copyright © 2007 [ http:// www. filolet.com ] Tous droits réservés.
Révision : 26 Jul 2010 20:46:06 +0200 .